بررسی وضعیت حقوقی سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه ایران

بررسی وضعیت حقوقی سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه ایران

نویسنده

چکیده

وضعیت قانونی سرمایه‌گذاری خارجی در حقوق ایران مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته است. مقررات محدود کننده و سختگیرانه تا قوانینی که برای سرمایه‌گذاران خارجی مطلوبیت افزونتری داشتند و در نهایت بذل توجه خاص و تخصصی به فرایند سرمایه‌گذاری خارجی، خصوصیاتی است که در هر کدام از قوانین و مقررات مرتبط با سرمایه‌گذاری خارجی، تبلور خاصی یافته اند. بازار سرمایه نیز به عنوان یکی از گزینه‌هایی که دارای قابلیت فراوان برای جذب سرمایه‌های خارجی می‌باشد از نظر قانونگذار دور نمانده است و هرچند که در منابع قانونی اولیه سرمایه‌گذاری خارجی به طور کلی تمامی بخش های اقتصادی از جمله بازار سرمایه شامل این قوانین می‌گردیدند لکن در دوره های اخیر و بعد از برنامه چهارم توسعه، این شکل از سرمایه‌گذاری با دید تخصصی تری نگریسته شد لکن آنچه که باعث تأسف می‌گردد آن است که در هر دوره‌ای از قانونگذاری، قسمتی از بازار سرمایه و یا توانایی‌های آن مغفول مانده است و علیرغم وجود آیین‌نامه تخصصی سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه، باید به ناچار قانون تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی را در این موارد مجرا دانست. امری که خود باعث ایجاد توالی فاسد زیادی گردیده است از جمله آنکه با وجود اصل مهم حفظ کلیت و انسجام بازار، هر بخش از بازار سرمایه تحت حاکمیت اراده متفاوتی از قانونگذار گردیده که برای نمونه می‌توان به عدم شمول آیین‌نامه اجرایی بند (ج) ماده 15 قانون برنامه چهارم توسعه و همچنین آیین‌نامه سرمایه‌گذاری خارجی در بورس و بازار خارج از بورس، در خصوص بورس کالای ایران اشاره نمود که تمامی این نقایص در مجموع باعث می‌گردد که از تمامی ظرفیت‌های ممکن سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه استفاده نگردد و یا اینکه سرمایه‌گذار خارجی با توجه به وضعیت مبهم و عدم شمول مقررات تخصصی بر حیطه های خاص از جمله بورس کالا دچار سردرگمی گردیده و در نتیجه تمایل کمتری به وارد نمودن سرمایه خود پیدا نماید. از این رو بررسی دقیق تمامی منابع قانونی سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه با لحاظ دو قانون مادر در این زمینه یعنی قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی و قانون بازار اوراق بهادار و تبیین دقیق آنها با هدف شناسایی و رفع نقایص این الزامات ضروری است. هرچند در زمینه بررسی سرمایه‌گذاری خارجی به طور کلی و سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه به طور خاص تحقیقاتی انجام گردیده است لکن بررسی جنبه حقوقی این نوع از سرمایه‌گذاری و تبیین تمامی قوانین و مقررات موجود در این زمینه لازم می‌باشد که در این نوشتار سعی بر آن بوده است که با استفاده از سیر تحول قوانین و مقررات تمامی جنبه‌ها و تنگناهای حقوقی وضعیت موجود بررسی گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Legal Aspect of Foreign Investment in Capital Market of Iran

نویسنده [English]

  • Leila Sohrabi
چکیده [English]

The legal status of foreign investment in Iran has passed many levels. Too strict, limiting laws and laws which were more desirable and finally a professional view to foreign investment are the characteristics of relevant rules. The legislator has paid attention to capital market as a method that has many abilities to absorb foreign capital. Although in the initial legal sources foreign investing in capital market is generally permitted but in the recent laws this aspect is professionally viewed but unfortunately in every period of legislation, a part of capital market and its abilities is forgotten. There are different problems in legal status of foreign investment in capital market such as ambiguity in relevant laws.
However, in the field of foreign investment in general and foreign investment in particular, capital markets research has been done but researches with this type of attitude to the legal aspects of investment and explanation of all rules and regulations in this area is necessary. In this article, has trying legal status evolution with all laws and regulations, and legal aspects of its problem and suitable solution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foreign Investment
  • Acceptance of Investment
  • Securities Market Act of the Islamic Republic of Iran
  • Foreign Investment Promotion and Protection Act.