تحلیل مبانی فقهی و حقوقی جرایم مرتبط با اطلاعات نهانی در بازار اوراق بهادار

تحلیل مبانی فقهی و حقوقی جرایم مرتبط با اطلاعات نهانی در بازار اوراق بهادار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری

2 دانشکده حقوق دانشگاه قم، دکترای حقوق

چکیده

بازار سرمایه به عنوان یکی از شاخه های بازار مالی در اقتصاد کشور به توزیع عادلانه اطلاعات بین فعالان آن بازار وابسته است. مطابق قانون بازار اوراق بهادار، شرکت ها مکلفند اطلاعات مهم و تاثیرگذار خود را از طریق سازمان بورس و اوراق بهادار به بازار افشاء نمایند تا کلیه ی سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه، سطح دسترسی یکسان و عادلانه ای به آن اطلاعات داشته و بر آن اساس، اقدام به دادوستد اوراق بهادار نمایند. با توجه به اینکه اشخاصی بنا به وظیفه ی قانونی و شغلی، به این اطلاعات نهانی دسترسی دارند، چنانچه قبل از افشای آنها به بازار، اقدام به معامله کرده و یا آن اطلاعات را به دیگران إرائه نمایند، و یا اینکه خارج از مکانیزم پیش بینی شده قانونی، اقدام به انتشار آن اطلاعات کنند، مرتکب جرم شده اند و علاوه بر مجازات کیفری، ضمانت اجرای مدنی مبنی بر جبران ضرر و زیان ناشی از آن جرایم را نیز بر دوش دارند. مقاله حاضر، به دنبال انطباق این رفتارها، با موازین شرعی و فقهی است. لذا با رویکرد فقهی و شرعی به این اقدامات، در می‌یابیم که مبادرت به آنها، با برخی قواعد فقهی و دستورات شرعی مخالفت دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Legal and Jurisprudential Bases of The 0ffenses Related to Inside Information in Securities Market

نویسندگان [English]

  • Gholamali Mirzaei Monfared 1
  • adel sarikhani 2
چکیده [English]

Capital market as a part of financial market in the economy depends on justly disclosure of information. According to the Securities Market Act, issuers are obligated to disclose important information to the market through the SEO and all kinds of investors, actually or potentially, may be informed equally for transactions. Those who are aware of this information because of their business and legal relationship, may transact in reliance on that information or disclose the information and commit an offense and have both criminal and civil liability. This article examines these acts and compares them with Figh and Sharia standards so we can conclude that some Islamic orders prohibit these kinds of behaviors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Betray the Trusts
  • Cause Loss
  • Consume One Another's Wealth Unjustly
  • Injustice
  • Inside Information
  • Insiders
  1. قرآن کریم
  2. ابن منظور، لسان­العرب، نشر ادب الحوزه، 1363
  3. احمد بن فارس زکریا، معجم مقاییس اللغه، مکتب الاعلامی الاسلامی، 1404
  4. اسماعیلی، اسماعیل، اکل مال به باطل در بینش فقهی شیخ انصاری، فقه و اصول، 1373
  5. ایوبی مهریزی، حسین، مبانی قاعده لاضرر از دیدگاه فقه امامیه، کاوش نامه علوم انسانی، سال اول، 1379، ش1
  6. جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، دارالعلم للملایین،  1376
  7. خمینی، روح ا... (ره)، رسائل، موسسه چاپ و نشر و توزیع اسماعیلیان، 1385 هـ..ق، ج 1
  8. دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان مصوب 3/5/1386 هیات مدیره سازمان
  9. رضایی نژاد، عبدالحسین، گستره کارآمدی قاعده فقهی لاضرر، حقوق اسلامی، سال 7، شماره 25، تابستان 89
  10. رکنی لموکی، محمد نقی، کسب و کار حلال، فصلنامه حصون، 1391، ش 37
  11. سلیمانی، حسین، جرایم در حقوق کیفری یهود، هفت آسمان، شماره 276
  12. شیخ صدوق، خصال، موسسه نشر اسلامی، 1362
  13. شیخ کلینی، الاصول من الکافی، دارالکتب الاسلامیه، ج 2، 1363
  14. طباطبایی، سیدمحمد حسین، تفسیر المیزان، جلدهای 5 و 12
  15. الطریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1387
  16. علم الهدی سیدمهدی، نقش اطلاعات نهانی در تضییع حقوق سهامداران و راهکارهای مقابله با آن، سایت مدیریت پژوهش سازمان بورس و اوراق بهادار
  17. کهن، آبراهام، گنجینه‌ای از تلمود، تکراری اساطیر،1390
  18. محقق داماد، مصطفی، قواعد فقه، بخش مدنی، مرکز نشر علوم اسلامی، 1388
  19. محمد بن علی بن بابویه(شیخ صدوق)، عیون اخبار الرضاء، ج 1، ص 56
  20. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 75 و 100
  21. مطهری، مرتضی، آشنایی با قرآن، انتشارات صدرا ، ج 9
  22. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد 3
  23. میرزایی منفرد، غلامعلی، تحلیل جرم سوء استفاده از اطلاعات نهانی در بازار اوراق بهادار،        آموزه­های حقوق کیفری، شماره 5، بهار و تابستان 92،
  24. میرزایی منفرد، غلامعلی، تحلیل جرم معامله متکی بر اطلاعات نهانی، پژوهش های حقوقی شهر دانش، شماره 17، 1389
  25. وطن دوست، رضا، امانت داری در آموزه های اسلامی، مجله تخصصی الهیات وحقوق 1383، شماره 14
  26. هادی نیا، علی اصغر، عدالت اجتماعی ـ اقتصادی از دیدگاه نهج البلاغه، فصلنامه مطالعات تفسیری، سال یکم، شماره 2، تابستان 1389
  27. یوسفی، محمد طاهر، پژوهشی در باب مستقلات عقلیه، خردنامه صدرا، ش 14
  28. سایت اینترنتی مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس، به آدرسwww.rdis.ir