نظریة نمایندگی و ریسک سقوط قیمت سهام: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران

نظریة نمایندگی و ریسک سقوط قیمت سهام: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران

نویسندگان

1 دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، استادیار گروه حسابداری،دکتری حسابداری

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته حسابداری دانشگاه ارومیه

چکیده

در این پژوهش، اثر هزینه‏های نمایندگی بر ریسک سقوط قیمت سهام با رویکرد الگوسازی معادلات ساختاری بررسی می‏شود. برای دست‏یابی به اهداف پژوهش، 110 شرکت از بین شرکت‏های پذیرفته‏شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‏های 1381 تا 1393 برای نمونة آماری انتخاب شدند. هزینه‏های نمایندگی به کمک متغیرهای مشاهده‏پذیر اندازة شرکت، نسبت اهرمی، نسبت سودآوری، نسبت کیوتوبین، نسبت بکارگیری دارایی‏ها و نسبت جریان وجوه نقد آزاد اندازه‏گیری می‏شود و سنجش ریسک سقوط قیمت سهام با استفاده از سه معیار مبتنی بر الگوهای هاتن و همکاران (2009)، کیم و همکاران (Kim, et al., 2011) و کیم و همکاران (2017) انجام می‏گیرد. هم‏چنین، متغیرهای کیفیت افشا، عدم شفافیت جریانات نقدی و عدم شفافیت سود به عنوان متغیرهای کنترلی وارد الگوی پژوهش شده‏اند. پس از اطمینان یافتن از برازش قابل قبول الگوهای اندازه‏گیری و ساختاری پژوهش، نتایج حاکی از آن است که، هزینه‏های نمایندگی اثر منفی و معناداری بر ریسک سقوط سهام محاسبه شده بر مبنای معیار اول دارد ولی ارتباط معناداری بین هزینه‏های نمایندگی و دو معیار دیگر ریسک سقوط قیمت سهام مشاهده نشد. هم‏چنین، از بین متغیرهای کنترلی تنها متغیر کیفیت افشا اثر منفی و معنادار بر ریسک سقوط سهام دارد و رابطة معناداری بین متغیرهای عدم شفافیت جریانات نقدی و عدم شفافیت سود با ریسک سقوط قیمت سهام مشاهده نشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Agency Theory & Stock Price Crash Risk: Evidence from Tehran Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • mehdi heidari 1
  • Bahman Qaderi 2
  • sohrab abdi 2
چکیده [English]

Using structural equation modeling approach, this research aims to explore the effect of agency costs on stock price crash risk. For this purpose, 110 publicly listed firms from Tehran Stock Exchange for the period 2002 to 2014 are selected as final data set. As an independent variable, the observable variables such as firm size, leverage ratio, profitability ratio, Tobin's q, assets utilization ratio and free cash flow ratio are used to proxy the agency cost. In addition, stock crash risk based Hutton et al. (2009) and Kim et al. (2011, 2014) models are used as depend variable and disclosure quality, CFO opacity and earnings opacity are entered to the model as control variables. The results showed that agency costs have a negative and meaningful effect on first index of stock price crash risk but there is no significant relationship between agency costs and other indices of stock price crash risk. Also, the results show That disclosure quality has a negative and meaningful effect on stock price crash risk but CFO opacity and earnings opacity have not significant effect on stock price crash risk.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agency Costs
  • agency theory
  • Stock Price Crash Risk
  • structural equation modeling
  1. ابارشی، احمد.، و سیدیعقوب، حسینی. (1391)، "مدل‏سازی معادلات ساختاری"، تهران: انتشارات جامعه‏شناسان.
  2. احمدپور، احمد.، زارع بهنمیری، جواد. و حیدری رستمی، کرامت‏الله. (1393). "بررسی تأثیر ویژگی‏های شرکت بر ریسک سقوط قیمت سهام (شرکت‏های پدیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران)". مجله بورس اوراق بهادار ، سال هفتم، شماره 28، صص 45-29.
  3. امینی، پیمان.، علیزاده، علی. و رجبی، مهناز. (1394). "بررسی تأثیر استقلال هیئت مدیره بر رابطة بین اجتناب مالیاتی و ریسک سقوط قیمت سهام". مجله بورس اوراق بهادار، سال هشتم، شماره 30، صص 81-53.
  4. پورحیدری، امید.، سروستانی، امیر.، و هوشمند رحمت‏اله. (1391). "تأثیر رقابتی بودن بازار محصول بر هزینه‏های نمایندگی"، مجله دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، شماره 16، صص 28-13.
  5. تنانی، محسن.، صدیقی، علیرضا.، و امیری، عباس. (1394). "بررسی نقش ساز و کارهای حاکمیت شرکتی در کاهش ریسک سقوط قیمت سهام شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله مدیریت دارایی و تأمین مالی، دوره سوم، شماره 4، صص 20-1.
  6. چالاکی، پری.، قادری، بهمن. و کفعمی، مهدی. (1395). "عدم تقارن اطلاعاتی و سرمایة فکری: دیدگاهی مبتنی بر نظریة نمایندگی"، مجله تحقیقات حسابداری و حسابرسی، سال هشتم، شماره 31، صص 119-100.
  7. حیدری، مهدی.، دیدار، حمزه.، و قادری، بهمن. (1394). "بررسی تأثیر هزینه‏های نمایندگی بر معیارهای ارزیابی عملکرد: رویکرد الگوسازی معادلات ساختاری"، مجله حسابداری مالی، سال هفتم، شماره 27، صص 101-77.
  8. دیانتی‏دیلمی، زهرا.، مرادزاده‏فرد، مهدی.، و محمودی، سعید. (1391). "بررسی تأثیر سرمایه‏گذاران نهادی بر کاهش ریسک سقوط (سقوط) ارزش سهام"، مجله دانش سرمایه‏گذاری، سال اول، شماره 2، صص 18-1.
  9. فروغی، داریوش. و ساکیانی، امین. (1395). "تأثیر دوگانگی وظیفه مدیرعامل بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام"، فصلنامه دانش حسابداری مالی، 3(2)، 52-31.
  10. فروغی، داریوش.، امیری، هادی. و میرزایی، منوچهر. (1390). "تأثیر شفاف نبودن اطلاعات بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله پژوهش‏های حسابداری مالی، سال سوم، شماره 4. صص 40-15.
  11. قاسمی، وحید. (1392)، "مدل‏سازی معادلات ساختاری در پژوهش‏های اجتماعی با کاربرد Amos Graphics"، تهران، انتشارات جامعه شناسان.
  12. مرادی، مهدی.، باقرپوروالاشانی، محمدعلی،.و رستمی، امیر. (1395). "ارتباط بین گریز مالیاتی وریسک سقوط آتی قیمت سهام در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله دانش سرمایه‏گذاری، سال پنجم، شماره 17، صص 146-127.
  13. مهرانی، کاوه.، و پروائی، اکبر. (1393). "کیفیت افشا در شرکت­های خانوادگی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دوره بیست و یکم، شماره 4، صص 540-527.
  14. نیکومرام، هاشم.، رهنمای رودپشتی، فریدون.، هیبتی، فرشاد.، و یزدانی، شهره.(1391). "تأثیر سوگیری شناختی سرمایه‏گذاران بورس اوراق بهادار تهران بر ارزشیابی سهام"، مجله دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، شماره سیزدهم، صص 85-61.
  15. ودیعی‏نوقابی، محمدحسین.، و رستمی، امین. (1393). "بررسی تأثیر نوع مالکیت نهادی بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام در شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله حسابداری مالی، سال ششم، شماره 23، صص 66-43.

16. Andreou, P.C, Antoniou, C., Horton, J., & Louca, C. (2013). "Corporate governance & firm-specific stock price crashes". Working paper, Available at: www.ssrn.com.

17. Benmelech, E., K&el, E., & Veronesi, P. (2010). "Stock-based compensation & CEO (dis)incentives". Quarterly Journal of Economics, 125, pp, 1769–1820.

18. Bleck A., & Liu, X. (2007). "Market transparency & the accounting regime". Journal of Accounting Research, Vol. 45, pp, 229–256.

19. Chauhan, Y., Kumar, S. & Pathak, R. (2017). "Stock liquidity and stock prices crash-risk: Evidence from India". The North American Journal of Economics & Finance, 41, pp, 70-81.

20. Chen, C. Kim, J. B. & Yao, L. (2015). "Earnings smoothing & price crash risk". Canadian Academic Accounting Association (CAAA) Annual Conference. Available at: Www.ssrn.com.

21. Chen, J., Hong, H. & Stein, J. (2001). "Forecasting crashes: trading volume, past returns, & conditional skewness in stock prices". Journal of Financial Economics, 61(3), pp, 345–381.

22. Cheng, C. A. A., Khurana, K. & Zhang, E. (2014). "Cash flow opacity & stock price crash risk”. Available at: www.ssrn.com.

23. DeFond, M.L., Hung, M., Li, S., Li, Y. (2014). "Does mandatory IFRS adoption affect crash risk?" The Accounting Review 90, pp, 265–299.

24. Dey, A. (2008). "Corporate governance & agency conflicts". Journal of Accounting Research, 46(5), pp, 1143–1181.

25. Habib, A. Hasan, M. M. & Jiang, H. (2017). "Stock price crash risk: review of the empirical literature". Accounting & Finance, Online Version of Record published before inclusion in an issue.

26. Henry, D. (2010). "Agency costs, ownership structure & corporate governance compliance: A private contracting perspective". Pacific-Basin Finance Journal, 18, pp, 24-46.

27. Hong, H., & Stein, J. C. (2003). "Differences of opinion, short-sales constrain & market crashes". The Review of Financial & Studies, 16(2), pp, 487-525.

28. Hutton, A. P., Marcus, A. J. & Tehranian, H. (2009). "Opaque financial reports, r2, & crash risk". Journal of Financial Economics, 94(1), pp, 67-86.

29. Hyung-Ha, J. (2011). "Agency costs of free cash flow & conditional conservatism", Ph.D. Dissertation, Oklahoma State University.

30. Jin, L., & Myers, C. S. (2006). "R2 around the word: new theory & new tests". Journal of Financial Economics, 79, pp, 257-292.

31. Kedia, S., Philippon, T. (2009). "The economics of fraudulent accounting. Review of Financial Studies. 22, 2169–2199.

32. Kim, J. B., Li, Y. & Zhang, L. (2011). "Corporate tax avoidance & stock price crash risk: firm-level analysis". Journal of Financial Economics, 100 (3), pp, 639–662.

33. Kim, J.B., Luo, L. & Xei, H. (2016). "Dividend payments & stock price crash risk", Available at: www.ssrn.com.

34. Kim, J.B., Zhang, L. (2014). "Financial reporting opacity & expected crash risk: Evidence from implied volatility smirks". Contemporary Accounting Research, 31, pp, 851–875.

35. Kim, J.B., Zhang, L. (2015). "Accounting conservatism & stock price crash risk: Firm‐level evidence". Contemporary Accounting Research, 1, pp, 412–441.

36. Kothari, S. P., Shu, S. & Wysocki, P. D. (2009). "Do managers withhold bad news?" Journal of Accounting Research, 47, pp, 241-276.

37. Lee, J. (2009). "Moral hazard, firms’ internal governance & management earnings forecasts". Available at: www.ssrn.com.

38. Lee, L. F. (2012). "Incentives to inflate reported cash from operations using classification & timing”. The Accounting Review, 87(1), pp,1-33.

39. Li, W., & Cai, G. (2016). "Religion & stock price crash risk: Evidence from China". China Journal of Accounting Research, 9, 235–250.

40. Liao, Q. (2016). "The stock price crash risk prediction by neural network". Accounting & Finance Research, 5(2), 61-70.

41. McConnel, J. J. & Servaes, H. (1990). "Additional evidence on equity ownership & corporate value". Journal of Financial Economics, 27, pp, 595- 612.

42. McKnight, P. J., & Weir, C. (2009). "Agency costs, corporate governance mechanisms & ownership structure in large UK publicly quoted companies: a panel data analysis”. The Quarterly Review of Economics & Finance 49(2), pp. 139–158.

43. Song, L. (2015). "Accounting disclosure, stock price synchronicity & stock crash risk an emerging-market perspective". International Journal of Accounting & Information Management, 23(4), pp, 349-363.

44. Wolfe, J. (2003). "The Tobin's as a company performance indicator". Journal of Development in Business Simulation & Experimental Learning, 30, pp, 155-160.

45. Yang, J. & Guariglia, A. (2012). "Is investment inefficiency caused by financial constraints or agency costs?" Available at: www.ssrn.com.