ظرفیت بدهی با رویکرد مبتنی بر بازار اوراق بهادار (شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران)

ظرفیت بدهی با رویکرد مبتنی بر بازار اوراق بهادار (شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس مسئول سازمان بورس و اوراق بهادار

2 دانشگاه آزاد اسلامی، دکتری

3 عضو هیأت علمی گروه تحصیلات تکمیلی حسابداری، حسابرسی و مدیریت مالی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده

ساختار سرمایه و میزان و روش تامین مالی شرکتها موضوعی است که همواره مورد توجه نظریه پردازان و محققان قرارگرفته است. کمتر بودن هزینه تأمین مالی از طریق بدهی و از طرفی کم ریسک بودن تأمین مالی از طریق حقوق صاحبان سهام، شرایطی را ایجاد کرده که نظریه های متعددی در مورد ترکیب مناسب تأمین مالی از این دو شیوه ارائه شده است. نظری دراین خصوص معتقد است تاحدی که شرکت بتواند قدرت ایفای تعهدات خودراازدست ندهد، بایداز طریق بدهی تأمین مالی کند و به همین علت موضوع یافتن مدلی که ظرفیت ایجادبدهی در شرکتهارا اندازه گیری کند، اهمیت می یابد.
هدف پژوهش حاضرارائه مدلی برای اندازه گیری ظرفیت بدهی است، به طوریکه تامین مالی ازمحل بدهی به جای حقوق صاحبان سهام درعین صرفه جویی در هزینه مالی،شرکت را همواره از ریسک ناتوانی درایفای تعهدات دور نگه دارد.شیوه استفاده شده در این تحقیق،رویکرد بازار اوراق بهادار است. بدین معناکه شرکتهایی که در بورس پذیرفته شده اند، به علت لزوم رعایت استانداردها، به عنوان مبنای ظرفیت بدهی در نظر گرفته شده اند. جامعه آماری پژوهش شامل 154 شرکت بدون جریمه تاخیر در پرداخت بدهی در دوره زمانی سالهای 1390 تا 1396 است. برای محاسبه ظرفیت بدهی از متغیرهای خاص شرکتی و برازش مدل رگرسیونی در قالب داده های پنلی در سطح هر صنعت استفاده شده است. نتیجه پژوهش دستیابی به ده مدل برای تخمین ظرفیت بدهی برای ده گروه صنعت است. در پایان مدلهای بدست آمده برای جامعه شرکتهای با جریمه تاخیر آزمون شد که نشان از کارکرد صحیح آنها داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Debt Capacity ,Securities Market Approach (Evidence from Tehran Stock Exchange)

نویسندگان [English]

  • Mahdi Zamani Sabzi 1
  • Ali Saeeddi 2
  • Mohammad Hassani 3
1 Senior Expert at Securities and Exchange Organization (SEO) in IRAN
2 Islamic Azad University, Tehran North branch
3 Faculty Member, Accounting, Auditing & Finance Department, Faculty of Management, Islamic Azad University-Tehran North Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The capital structure and the financing policy of companies is a subject that has always been of interest to theorists and researchers.On one hand,the lower debt financing cost and on the other hand,the low risk of equity financing has created a number of theories on the appropriate combination of financing in these two ways. The theory in this context believes that the company must be financed through debt until it can meet its obligations.So,the issue of finding a model that measures the capacity of debt in companies is very important.
The goal of this research is providing a model for measuring debt capacity,so that financing from the debt instead of equity,keep the company away from the risk of failing to meet its obligations while saving financial costs.The approach used in this research is the securities market approach.It means that the companies have been registered in the securities exchange are considered as the basis of debt capacity,due to the necessity of observing standards.The statistical population of the study consisted of 154 companies without penalty for late payment during the period from 1390 to 1396.To calculate the debt capacity,specific corporate variables are used and the regression model is fitted in the form Panel data at the level of each industry.The result of the study is the achievement of ten models for estimating debt capacity for ten industry groups.At the end, the models obtained for the company were tested for companies with penalty for late payment, which indicated that the ratios were correct.

کلیدواژه‌ها [English]

  • debt capacity
  • Finance
  • Capital Market
  1. احمدپور، احمد و امین سلیمی(1386)، "تاثیر صنعت و اندازه ب ساختار سرمایه (شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران)"، علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، شماره 1.
  2. ایزدی‌نیا، ناصر و امیر رسائیان(1388)، "بررسی رابطه اهرم مالی و نقدشوندگی دارایی‌ها در بورس اوراق‌بهادار تهران"، فصلنامه حسابداری مالی، شماره 2، صص 18-41 .
  3. باغومیان، رافیک و کیوان عزیززاده مقدم(1393)، "رابطه ویژگی‌های شرکت و ساختار سرمایه"، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 43، صص 111-133 .
  4. باقرزاده، سعید(1382)، "تبیین الگوی ساختار سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق‌بهادار تهران"، مجله تحقیقات مالی، شماره 16، صص 33-47 .
  5. پورحیدی، امید(1382)، "نوع صنعت و تاثیر آن بر ساختار مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق‌بهادار تهران"، تحقیقات مالی، شماره 16، صص 49-60 .
  6. پیری، پرویز و سمانه برزگی صدقیانی(1394). " بررسی ارتباط بین اجزای انعطاف­پذیری مالی داخلی". بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دوره 22، شماره 3،صص 336-319.
  7. پیری، پرویز ، غلامرضا منصورفر و سمانه برزگری صدقیانی،(1396). " بررسی تأثیر سطح نگهداشت منابع نقدی بر ظرفیت بدهی و ارایۀ مدلی نوین برای تعیین ظرفیت بدهی (مطالعه موردی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران)" پژوهش‌های تجربی حسابداری، سال ششم، شماره 24 تابستان 1396، صص 219-235
  8. حجازی، رضوان و اعظم ولی زاده لاریجانی و فرزانه کیماسی(1395)."نقش ظرفیت بدهی در انتخاب استراتژی­های موثر به منظور کاهش مشکلات سرمایه‌گذاری کمتر از حد" فصلنامه حسابداری مالی، سال هشتم، شماره 30، تابستان1395،صص 93-65
  9. حجازی، رضوان و صابر خادمی(1392)."تأثیر عوامل اقتصادی و ویژگی‌های شرکتی بر ساختار سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران" مجله پژوهش­های حسابداری مالی، سال پنجم، شماره دوم، شماره پیاپی 16، صص1-16
  10. حقیقت، حمید و وهاب بشیری(1391). "بررسی رابطه انعطاف‌پذیری مالی و ساختار سرمایه" ، مجله دانش حسابداری، سال سوم، شماره 8، بهار 1391، صص49 تا 71
  11. خالقی مقدم، حمید،  یحیی حساس یگانه، مقصود امیری و جلال شیره زاده(1396) " مدلی برای انعطاف پذیری مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران" راهبرد مدیریت مالی، سال پنجم، شماره نوزدهم، زمستان 1396 صص 67-45 
  12. خالقی­مقدم، حمید و رافیک ­باغومیان(1385). "مروری­بر نظریه­های ساختارسرمایه". نشریۀ پیک نور،سال پنجم، شمارۀ چهارم.صص:58-82 ، 1385.
  13. سعیدی، علی و کبری آبشت(1392) "ظرفیت بدهی در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران".  بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره بیستم، شماره 2 ، صص 43-64 .
  14. سعیدی، علی و مهسا مشایخی(1391) "ظرفیت دریافت تسهیلات مالی بانکی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهرن" . پژوهش‌های حسابداری مالی، سال 4، شماره 1 بهار 1391، صص 31-46 .
  15. سعیدی، علی، داریوش فروغی و امیر رسائیان(1390)، "نظام راهبردی شرکت و ساختار سرمایه در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، شماره 58، صص 191-214 .
  16. سینایی، حسنعلی و عبدالحسین نیسی(1382)، "بررسی عوامل موثر بر اندازه استفاده از اهرم مالی در شرکت‌های سهامی عام"، مجله مطالعات حسابداری، شماره4، صص 130-148.
  17. سینایی، حسنعلی و  علی رضاییان(1384)، "بررسی تاثیر ویژگی‌های شرکت بر ساختار سرمایه (اهرم مالی)" ،  پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، سال پنجم ، شماره 19 ، پاییز 84، صص 123-148 .
  18. سینایی، حسنعلی (1386) "بررسی تاثیر عوامل داخلی شرکت‌ها بر چگونگی شکل‌گیری ساختار سرمایه شرکت‌های عضو بورس اوراق‌بهادار تهران"، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 14،شماره 2، صص 63-84 .
  19. شیرغلامی، فاطمه و افتخار صادق‌زاده(1395)، "بررسی رابطه بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت"، فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری، شماره1، صص 232-224 .
  20. صادقی شاهدانی، مهدی، کاظم چاوشی و حسین محسنی(1391)، "بررسی رابطه میان ساختار بازار و ساختار سرمایه در بورس اوراق‌بهادار تهران"، فصلنامه تحقیقات مدلسازی اقتصادی، شماره 9 .
  21. صلواتی، شاپور و امیر رسائیان(1386)، "بررسی رابطه بین ساختار سرمایه و نقدشوندگی سهام در ایران"، نامه اقتصادی مفید، شماره 63، صص 163-143 .
  22. صمدی، سعید، سیروس سهیلی و وحید کبیری­پور.(1392)." تحلیل تأثیر فرصت­های رشد بر اهرم مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران" مجله پیشرفت­های حسابداری دانشگاه شیراز، دوره پنجم، شماره اول، بهار و تابستان 1392 ، صص141-168.
  23. فتوره بنابی، محمدعلی و یداله هیودی و امیرعباس صاحبقرانی(1393)، "تشریح ساختار بهینه سرمایه با استفاده از مدل مبتنی بر همبستگی اهرم مالی و برخی متغیرهای مالی و عملکردی"، پژوهشنامه اقتصاد و کسب و کار، شماره نهم، صص 24-15 .
  24. قالیباف اصل، حسن و سلما ایزدی(1388)، "مطالعه تجربی تئوری توازی ایستا در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله عملی پژوهشی دانش و توسعه، دوره 16، شماره 26 ، صص 104-121.
  25. کردستانی، غلامرضا و مظاهر نجفی عمرانی(1387)، "بررسی عوامل تعیین‌کننده ساختار سرمایه: آزمون تجربی نظریه موازنه ایستا در مقابل نظریه سلسله مراتبی"، تحقیقات مالی، شماره 25، صص 90-73 .
  26. مجتهد زاده، ویدا،  سید حسین علوی طبری و نجمه خدابخشی(1388) "رابطه تامین مالی و عملکرد عملیاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه تحقیقات حسابداری، شماره 1 ، صص28-49.
  27. متان، مجتبی ، محمود یحیی زاده‌فر و سیدعلی نبوی چاشمی (1389) " تاثیر ویژگی‌های شرکت بر ساختار سرمایه آن در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران" ، فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت، شماره ویژه 1389
  28. مهرانی، ساسان، امیر رسائیان(1386)، "بررسی رابطه نسبت‌های سودآوری و ساختار سرمایه در بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 18، صص 80-59 .
  29. نمازی، محمد، جلال شیرزاده(1384)، "بررسی رابطه ساختار سرمایه با سودآوری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق‌بهادار تهران (با تاکید بر نوع صنعت)"، مجله بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، شماره 42، صص 95-75 .
  30. یاوری، کاظم، آمینه شهیدی، محمدعلی دهقان دهنوی و حسن حیدری(1395)، " اثر توسعه مالی بر ساختار سرمایه بنگاه‌های غیر مالی حاضر در سازمان بورس و اوراق بهادار ایران" ، مجله علمی پژوهشی سیاست‌گذاری اقتصادی، دوره 8، شماره 15 ، بهار و تابستان 1395، صص25-54 .
  31. Agca, S. and A. Mozumdar (2004), "Firm Size, Debt Capacity, and Corporate Financing Choices" Working Paper.  George Washington University and Virginia Tech University, [on Line](http:www.ssrn.com/id:687369).
  32. ALTI ,A. (2006), "How Persistent Is the Impact of Market Timing on Capital Structure?” , the journal of finance, V61, Issue4 August 2006 Pages 1681-1710
  33. Baker, M., Wurgler, J., (2002). “Market Timing and Capital Structure”. The Journal of Finance 57, 1–32.
  34. Casser , Gavin john , (2005), "External Financing and Firm Operating Performance" Working Paper , University of California ,Berkeley.
  35. Cuong, N M. (2012). "Essays on Corporate Capital Structure and Cash Holding", University of Manchester.
  36. Donaldson, G., (1961). "Corporate Debt Capacity: A Study of Corporate Debt Policy and the Determination of Corporate Debt Capacity". Harvard Business School, Division of Research, Harvard University.
  37. Durand, D. (1959). "Cost of Debt and Equity Funds for Business: Trends and Problems of Measurement. In The Management of Corporate Capital". Edited by Ezra Solomon. New York: The Free Press.
  38. Fama, E. F., & French, K. R. (2002). "Testing Trade-off and Pecking Order Predictions about Dividends and Debt".Review of Financial Studies, 15(1), 1-33.
  39. Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2003). "Testing The Pecking Order Theory of Capital Structure". Journal of financial economics, 67(2), 217-248.
  40. Hess, D. and P.Immenkoter, (2012), “How much is too much? , Debt Capacity and Flexibility” , University of Cologne, and ,Corresponding author, University of Cologne ,[on Line]  (http:www.ssrn.com/id:1990259).
  41. Kayhan A, Titman S. (2007). “Firms’ Histories and Their Capital Structures”. Journal of Finance. Econ. 83: 1-32.
  42. Kisgen, D., (2006). “Credit Ratings and Capital Structure”, The Journal of Finance 61, pp.1035–1072.
  43. Lemmon, M. L., Roberts, M. R., & Zender, J. F. (2008). “Back to the Beginning: Persistence and The Cross-Section of Corporate Capital Structure”. The Journal of Finance, 63(4), 1575-1608.
  44. Lemmon, L. L. and F. Zender, (2007), “Debt Capacity and Tests of Capital Structure Theories”, School of Business University of Utah ,and, Leeds School of business University of Colorado at Boulder, pp: 4-14.
  45.  Lemmon, L. and F. Zender, (2012), “Asymmetric Information , Debt Capacity , And Capital Structure” , School of Business University of Utah,and, Leeds School of business University of Colorado at Boulder ,[on Line]  (http:www.ssrn.com/id:2152505).
  46. Lemmon, M. L and Zender, J. F. (2010), “Debt capacity and tests of capital structure theories”. Journal of Finance and Quantitative Analysis.Vol. 45, No. 5, pp. 1161-1187.
  47. Myers, S., (1984). "The Capital Structure Puzzle". The Journal of Finance 39, 575–592.
  48. Modigliani, F., Miller, M., (1958). “The Cost of Capital, Corporation Finance, and The Theory of Investment”. American Economic Review 48, 655–669.
  49. Modigliani, F. and Miller M. H., (1963). “Corporate Income Taxes and the Cost of Capital: A Correction”, American Economic Review, Vol. 53, pp. 433-443.
  50. Rajan, R. G., & Zingales, L. (1995). “What Do We Know About Capital Structure? Some Evidence From International Data”. The Journal of Finance, 50(5), 1421-1460.
  51. Saeedi, A. Zamani Sabzi, M. (2013) “Deviation from Debt Capacity & Systematic Risk: Evidences from Tehran Stock Exchange (TSE) Listed Companies” European journal of scientific research   , Volume 103 No 3 June 369-379.
  52. Titman S. and Wessels R. (1988). “Determination of Capital Structure Choice”, Journal of Finance, March. pp. 1-20.
  53. Welch, I. (2005). “Capital Structure and Stock Returns” , Yale University and National Bureau of Economic Research
  54. Zou, Hong  and Mike.B.Adams(2005), “Debt Capacity ,Cost of Debt and Corporate Insurance” ,Department of Finance and Insurance , Lingnan University, Hong Kong,China;School of business and Economics, University of Wales Swansea ,UK,[on Line] (www.ssrn./id:1652543).