ابعاد فراملی فعالیت شرکتهای کارگزاری در نظام حقوقی ایران

ابعاد فراملی فعالیت شرکتهای کارگزاری در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی

3 دانشجوی دکتری فقه و حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی

چکیده

بعد از شکل‌گیری بازار سرمایه ایران براساس قانون تأسیس بورس اوراق بهادار مصوب 1345، نهادهای مالی این بازار به عنوان واسطه‌های مالی نوینی به بازار مالی معرفی شدند. یکی از این نهادهای مالی، شرکتهای کارگزاری هستند که جهت انجام اقدامات واسطه‌ای معاملات اوراق بهادار و کالا پیش‌بینی گردیدند. با تصویب قانون بازار اوراق بهادار در آذرماه 1384، بازار سرمایه، فعالان آن و از جمله نهادهای مالی پذیرای تغییرات گسترده‌ای شده و نظام حقوقی جدیدی بر روابط آنان حاکم گردید. تبیین حقوقی فعالیت کارگزاری به عنوان درگاه ورودی بازار سرمایه و الزامات حقوقی حاکم بر آن در بازار سرمایه ایران در دو بعد داخلی و بین المللی از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد که در این نوشتار با روش تحلیلی- توصیفی بدان می‌پردازیم.
آنچه تا کنون در مطالعات و پژوهشهای حقوقی بازار سرمایه اغلب مدنظر پژوهشگران قرار گرفته است بررسی بعد داخلی فعالیتهای شرکتهای کارگزاری بوده و بعد خارجی این فعالیتها به نحو مکفی مورد مداقه قرار نگرفته است. باید توجه نمود که هرچند وجه فعالیتهای داخلی کارگزاران از گستردگی بیشتری برخوردار است اما این امر به معنای عدم امکان فعالیتهای خارجی کارگزاران ایرانی و یا حتی عدم امکان فعالیت شرکتهای کارگزاری خارجی در بازار سرمایه ایران نیست. همچنین بررسی فروض مختلف ابعاد فعالیتهای فراملی و روابط قراردادی کارگزاران که دارای عنصر خارجی (طرفین، محل انعقاد قرارداد، محل اجرای قرارداد) می-باشد و همچنین نقش اراده طرفین در تعیین قانون حاکم بر قراردادهای شرکتهای کارگزاری ضروری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Transnational Dimensions of the Brokerage Company's Activity in the legal system of Iran

نویسندگان [English]

  • Bahram Taghipour 1
  • Ghafour Khoeini 2
  • leila Sohrabi 3
2 Member of faculty of Kharazmi university
3 Attorney at law
چکیده [English]

After the Iran's capital market in accordance with the Securities Exchange Act of 1966, the financial institutions were introduced as new financial intermediaries to the financial market. One of these financial institutions is brokerage firms that are expected to perform intermediary transactions in securities transactions. With the passage of the securities market law in December 2005, the capital market, its activists, including financial institutions, accepted wide-ranging changes and a new legal system governing their relations. The legal clarification of the brokerage activity as the gateway to the capital market and its legal requirements in the capital market of Iran is of great importance in both internal and international dimensions. This paper deals with the analytical-descriptive method.
What has so far been considered by researchers and research has been the examination of the internal dimension of the activities of brokerage firms and the external dimension of these activities has not been adequately addressed. It should be noted that although the internal activities of the brokers are more extensive, this does not mean that the activities of foreign brokers are impossible or even impossible for foreign brokerage firms to operate in the Iranian capital market. It is also necessary to examine the various assumptions of the dimensions of transnational activities and the contractual relations of the brokers, which have an external element (parties, place of contract, place of execution of the contract), as well as the role of the parties in determining the law governing the contracts of brokerage firms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Capital Market
  • Broker
  • Securities Exchange
  • Transactions
  • Governing Law
  1. ابراهیم السویلم. سامی، (1386)، پوشش ریسک در مالی اسلامی، ترجمه دکتر محمد مهدی عسکری، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)
  2. ابراهیمی. مریم (1392) مبانی حقوقی بیع سهام در بورس، نشر نوای مدرسه با همکاری مرکز مالی ایران
  3. الماسی. نجادعلی (1384) حقوق بین الملل خصوصی، چاپ سوم، نشر میزان، تهران
  4. الماسی. نجادعلی، (1376) ، تعارض قوانین، تهران، مرکز نشر دانشگاهی
  5. الماسی. نجادعلی، حسینی زاده. مهدی (1389) "ضوابط تعیین قانون حاکم بر تعهدات ناشی از اسنادتجاری" فصلنامه حقوق خصوصی، شماره 16، تهران
  6. ایرانپور، فرهاد (1381) "نگاهی اجمالی به اصل حاکمیت اراده در حیطه انتخاب قانون حاکم بر تعهدات ناشی از قراردادهای تجاری" مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 55 ، تهران
  7. ایزدی. علی، (1394)، "نگاهی تطبیقی به اجرای حقوق بین‌الملل در محاکم ملی" فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 45، شماره 3، تهران
  8. ایودرن، (1367)، "نظم عمومی و حقوق قابل اجرا در ماهیت دعوی در داوری بین المللی"، ترجمه محمد قلی اشتری،  مجله حقوقی بین المللی، شماره 9، تهران
  9. تقی پور. بهرام، عباسی سرمدی. مهدی، عابدینی. حسین (1397) "حقوق اقلیت در شرکتهای سهامی عام بر مبنای نظام اداره شرکتها (Corporate Governance) مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و آمریکا" پژوهشنامه حقوق اسلامی دوره 19 شماره 48
  10. جنیدی. لعیا، (1390)، "نظریه حقوق فراملی بازرگانی"، فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 41 ،شماره 1 ، تهران
  11. جنیدی، لعیا. (1388) حقوق قابل اعمال بر تعهدات قراردادی با تأکید بر ماده 968 قانون مدنی، مقالات اهدا شده به استاد دکتر ناصر کاتوزیان، تهران، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران
  12. راب ریدر،  پیتر بی هیلر (1392)، مدیریت جریان وجوه نقد، ترجمه سعید مستشار، تهران، انتشارات بورس
  13. ژیان. پژمان، (1392)، پایان نامه بررسی تحلیلی ماهیت رژیم حقوقی حاکم بر معاملات سهام در بازار سرمایه، تهران، دانشگاه خوارزمی
  14. سلجوقی محمود (1377) حقوق بین الملل خصوصی (تعارض قوانین) جلد دوم تهران نشر دادگستر
  15. شریعت باقری. محمد جواد، (1391)، "حاکمیت اراده بر قراردادهای بین­المللی خصوصی"، فصلنامه علمی پژوهشی دیدگاههای حقوق قضایی، شماره 58، تهران
  16. شهیدی. مهدی، (1377) "تعیین قانون حاکم بر قراردادهای بین المللی خصوصی" مجله تحقیقات حقوقی، شماره 22-21، تهران
  17. صالح آبادی. علی، (1391) ، گفتارهایی پیرامون بورس (مجموعه سخنرانی­ها)، تهران، انتشارات بورس
  18. صالح آبادی. علی، مهران یار. مهدی یار، (1390)، "رفتار توده وار سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران"، شماره 16 ، فصلنامه بورس اوراق بهادار تهران، 
  19. طریق‌الله خان- حبیب احمد  (1390)، مدیریت ریسک و بررسی عوامل بروز آن در صنعت خدمات مالی اسلامی،ترجمه محمدمهدی موسوی بیوکی انتشارات دانشگاه امام صادق، تهران
  20. عبدی­پور فرد، ابراهیم،(1391)، مباحثی تحلیلی از حقوق تجارت (اوراق تجاری، بورس و اوراق بهادار، حق کسب یا پیشه یا تجارت)، تهران، نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،
  21. کاتوزیان. ناصر (1364) قواعد عمومی قراردادها. جلد اول، چاپ اول، انتشارات بهنشر، تهران
  22. نصیری. مرتضی (1370) حقوق چند ملیتی چاپ اول، انتشارات سپهر، تهران
  23. نیکبخت، حمیدرضا (1379) "ماده 968 قانون مدنی و ماده 27 قانون داوری تجاری بین المللی ایران"مجله تحقیقات حقوقی شماره 31 و 32
  24. والی زاده.محمد حسن، لعلی. محمدرضا (1382)" بررسی نقش واسطه گری های مالی در سرمایه­گذاری مجموعه مقالات سیزدهمین کنفرانس سیاست های پولی و ارزی پرتال جامع علوم انسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  25. وایت تیکر. پیتر، (1385) اصول قراردادها در حقوق فرانسه ترجمه حسن ره پیک انتشارات خرسندی
  26. Baxter, Ian. F )1987(, International Business and Choice of law, 36 International and Comparative Law Quarterly
  27. Buxter Ian, (1985) “International conflict of laws” International Business 34 International and Comparative Law quarter
  28. Hans, Amico. Ailsa Koldertsova(2009) The Role of Stock Exchanges in Corporate Governance, Organization for Economic Co-Operation and Development (OECD)
  29. S.M (1988) International contracts and the choice of law , A thesis submitted in fulfilment for the degree of Doctor of philosophy , University of Canterbury
  30. Griffin Stephen (2000),” Company Law Fundamental Principles” 3rd edition, Longman
  31. Jeffry Golden, (2016), “The International Capital Market review”, sixth edition, law business research
  32. Ribero, Robert (2005) Commercial Litigation Damages and other Remedies for Breach of contract Thorogood pub

T Gallagher and Andrew Smith, (2012) “Financial Management and Mastering Finance” 3rd edition, New