ارائه مدلی برای پیش بینی کیفیت کنترل های داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

ارائه مدلی برای پیش بینی کیفیت کنترل های داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

2 گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

چکیده

وجود تضاد منافع در سطح مدیران و کارکنان، زمینه‌ساز عدم اجرای صحیح فرایند کنترل‌های داخلی می‌شود، و دستیابی به اهداف مورد انتظار از پیاده‌سازی کنترل‌ها را با ابهام مواجه می‌سازد، که نیاز به ارائه ابزار و فرایندی که بتواند اثربخشی کنترل‌ها را بررسی و ارزیابی کند، بسیار ضروری و مفید خواهد بود. به همین منظور در این پژوهش به ارائه الگویی برای پیش‌بینی کیفیت کنترل‌های داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته‌شده است. برای دستیابی به هدف پژوهش، 141 شرکت (846 سال-شرکت) از تمامی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1391 تا 1396 انتخاب شد و با استفاده از رویکرد داده‌های ترکیبی، فرضیه‌های پژوهش آزمون شدند. نتایج تحقیق نشان داد که مدل مبتنی بر ویژگی‌های واحدهای اقتصادی توانایی شناسایی واحدهای اقتصادی دارای ضعف کنترل‌های داخلی را دارد. ویژگی‌های حسابرسان در شناسایی و گزارش واحدهای اقتصادی دارای ضعف کنترل‌های داخلی مؤثر است. و نهایتاً بین شاخص‌های اندازه‌گیری اهداف مورد انتظار از پیاده‌سازی کنترل‌های داخلی و واحدهای اقتصادی دارای ضعف در کنترل‌های داخلی گزارش‌شده توسط حسابرسان رابطه معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presentation an internal control quality prediction model for companies listed in Tehran Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • Saeed Alipour 1
  • Asgar Pakmaram 1
  • Rasol Abdi 1
  • Jamal Bahri sales 2
1 Department of Accounting, Bonab Branch, Islamic Azad University, Bonab, Iran
2 Department of Accounting, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran
چکیده [English]

Conflict of interests between managers and employees paves the way for the improper conduction of internal controls, thus obscuring the realization of the goals expected of the implementation of such controls. Therefore, it is highly necessary to work out a tool or a process to examine and evaluate the efficiency of these controls. Allied to this, the present study sought to present an internal control quality prediction model for companies listed in Tehran Stock Exchange. To do so, 141 out of all companies listed in Tehran Stock Exchange were selected for the 2012-2017 timeframe. The research hypotheses were tested via the compositional data analysis. The results showed that a model based on the characteristics of economic units could detect the units with weak internal controls. The auditors’ characteristics were also shown to affect the identification and reporting of such units with weaknesses in their internal controls. There is a significant relationship between the measurement indexes of the goals expected of the implementation of internal controls and economic units with weakness in their internal controls.

کلیدواژه‌ها [English]

  • internal control quality
  • internal control weakness
  • Ogneva Model
  1. احتشام راثی، رضا، مشهدی، سحر، نظری، جعفر. (1396). تأثیر چارچوب کنترل و ارزیابی فناوری اطلاعات بر کیفیت کنترل‌های داخلی وکیفیت گزارشگری مالی شرکت‌های موجود در صنعت داروسازی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار. فصلنامه مدیریت توسعه و تحول.دوره 1396، شماره 28، بهار 1396، صص 71-81
  2. بکلو، هادی، محمودی، عبداله.(1395). تاثیر کنترل های داخلی بر تخلفات مالی دستگاه های اجرایی، دانش حسابرسی، سال شانزدهم، شماره 65، صص 158-143
  3. بنی مهد، بهمن، نجاتی، امیر. (1395). رابطه بین فرهنگ سازمانی و تعهد کاری حسابرسان. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی. 8 (30)،صص 138- 119.
  4. پیری، پروین، شیخ محمدی، امیر، جوادی، نعمت اله. (1393). بررسی ارتباط بین اندازه موسسه حسابرسی، تعداد صاحبکاران موسسه حسابرسی باکیفیت حسابرسی. دانش حسابرسی، 13 (51)، صص26-1.
  5. توانگر حمزه کلایی، افسانه، اسکافی اصل مهدی. (1397). ارتباط بین قدرت مدیرعامل، ویژگی‌های کمیته حسابرسی و کیفیت کنترل داخلی. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی. 10(38)، صص 207-187.
  6. جامعی، رضا، رستمیان، آزاده. (1395). تأثیر تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی بر ویژگی‌های سود پیش‌بینی‌شده. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی. 8 (29)،صص 17-1.
  7. جلیلی، صابر، طالب نیا، قدرت اله. (1390). مقایسه تأثیر اطلاعات مالی و غیر مالی بر تصمیمات شرکت های سرمایه گذاری و سرمایه گذاران انفرادی فعال در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه دانش و پژوهش حسابداری، شماره 24 صص 11-6
  8. چراغی زاده، مرضیه ، مقدم، عبدالکریم. (۱۳۹۴). بررسی تأثیر کنترل‌های داخلی بر کیفیت گزارشگری مالی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار با استفاده از مدل فرانسیس و همکاران، چهارمین کنفرانس ملی حسابداری، مدیریت مالی و سرمایه‌گذاری، آزادشهر، انجمن علمی و حرفه‌ای مدیران و حسابداران گلستان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر.
  9. حاجیها زهره، اورادی جواد، صالح‌آبادی مهری. (1396). ضعف در کنترل‌های داخلی و تأخیر گزارش حسابرسی .فصلنامه حسابداری مالی،  ۹ (۳۳). صص 78-۹۶
  10. حاجیها زهره، محمدحسین نزاد، سهیلا. (1394). عوامل مؤثر بر نقاط ضعف بااهمیت کنترل داخلی. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی. 7(26).صص 137-119.
  11. حساس یگانه، یحیی، تقی نتاج ملکشاه، غلامحسن .(1385). رابطه گزارش کنترلهای داخلی با تصمیم گیری استفاده کنندگان، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، دوره 4، شماره 14،صص 133-176
  12. سپاسی، سحر، حاجی قاسمی، نیلوفر. (1398). الگوی کنترل داخلی در سیستم های برنامه ریزی منابع سازمانی، فصلنامه پژوهش های تجربی حسابداری، دوره 8، شماره 3 - شماره پیاپی 31، صص 119-153
  13. شایسته مند، حمیدرضا، بزرگ اصل، موسی .(1390). رابطه بین مدت تصدی حسابرس و مدیریت سود، فصلنامه بورس اوراق بهادار، دوره 4، شماره 13،صص 213-233
  14. عباس زاده، محمدرضا، محمدی، جمال، محمدی، کامران. (1390). ضرورت وجود کنترل‌های داخلی در بخش عمومی، مجله تحقیقات مالی، 13 (56).صص 7-1
  15. فخاری حسین، کبیری محمدتقی. (1397). بررسی اثر تعدیل کنندگی گزارش حسابرسی بر ارتباط افشای ضعف کنترل‌های داخلی و عدم تقارن اطلاعاتی. پژوهش‌های تجربی حسابداری: بهار 1397 , دوره  7 , شماره  27، صص 172-147
  16. فندرسکی، علی ، صفری گرایلی، مهدی.(1397). اثربخشی کنترل‌های داخلی و ریسک سقوط قیمت سهام. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی. 10(38). صص186-169.
  17. قادری، کاوه، قادری، صلاح الدین، قادرزاده، سید کریم. (1398). "نقش توانایی مدیریت در ارتقای کیفیت کنترل داخلی"، فصلنامه پژوهش های تجربی حسابداری، دوره 8، شماره 3 - شماره پیاپی 31، صص 71-92
  18. قنبریان، رضا. (1390). دانشنامه ی حسابداری کنترل داخلی: کنترل های داخلی از گذشته تا امروز، ماهنامه حسابدار، شماره 237، صص5-1
  19. کاویانی، مریم. (1394). نگاهی به چالش‌های گزارشگری کنترل‌های داخلی در ایران، دوماهنامه حسابرس، 78، صص42-50.
  20. کرمی، غلامرضا، بذرافشان، آمنه، محمدی، امیر .(1390). بررسی رابطه بین دوره تصدی حسابرس و مدیریت سود، مجله دانش حسابداری، دوره 2، شماره 4، صص 82-65
  21. کمالی منفرد، شیما، علی احمدی، سعید .(1396). تأثیر توانایی مدیریت بر اجتناب مالیاتی و ارزش شرکت با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها، مجله دانش حسابداری، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 28، صص 154-135
  22. کولمن، سایمون و هلن واتسون .(1381). درآمدی به انسان شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی. چاپ دوم.
  23. کیوی، ریمون و لوک وان کامپنهود. (1387). روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، تهران: توتیا. چاپ ششم.
  24. ملکیان، اسفندیار، قربانی، هادی، صالح آبادی، مهری.(1397). تاثیر استقلال حسابرس بر ضعف کنترل های داخلی پس از تصویب دستورالعمل کنترل های داخلی، دانش حسابرسی، سال هجدهم، شماره 73، صص 77-55
  25. مشیر زاده همایون. (1391). چالش استقرار سیستم کنترل‌های داخلی در ایران، حسابدار رسمی، 20، صص18-23.
  26. مهام کیهان، تک روستا مجید. (1391). شناخت موانع ارزیابی کنترل‌های داخلی در حسابرسی مستقل، دانش حسابرسی، ۱۲ (۴۶)، صص۶۲-۷۹.
  27. واعظ، سید علی، احمدی، محمد رمضان و رشیدی باغی، محسن. (1393). تأثیر کیفیت حسابرسی بر حق‌الزحمه حسابرسی شرکت‌ها. دانش حسابداری مالی، 1 (10)، صص 110-87
  28. یعقوب نژاد، احمد، امیری، محمد. (1388). بررسی عوامل موثر بر کیفیت گزارشهای حسابرسی و تاثیر عوامل مذکور بر ضریب همبستگی تغییرات قیمت و تغییرات سود سهام، فصلنامه پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 1، شماره 1، صص 53-75       
  29. Abbaszadeh, M,R;, Mohammadi, J; Mohammadi, K,( 2011). Necessity of Internal Controls in the Public Sector, Journal of Financial Research, 13 (56). 7-1. (In Persian)
  30. Ashbaugh-Skaife, H., Collins, D. W., & Kinney, W. R. (2007). The discovery and reporting of internal control deficiencies prior to SOX-mandated audits. Journal of Accounting and Economics, 44(1), 166-192.
  31. BaniMahd, B; Nejati, A. (2016). The relationship between organizational culture and auditors' commitment. Financial Accounting and Audit Research. 8 (30), 138-119. (In Persian)
  32. Bauer, A. M. (2011). Internal control quality as an explanatory factor of tax avoidance.
  33. Bryan, D. B. (2017). Organized labor, audit quality, and internal control. Advances in Accounting, 36, 11-26.
  34. Chen, Y., Eshleman, J. D., & Soileau, J. S. (2016). Board gender diversity and internal control weaknesses. Advances in Accounting, 33, 11-19.
  35. Cheraghizadeh, M; Moghadam, A.(2015), The Effect of Internal Controls on Financial Reporting Quality in Companies Accepted in the Stock Exchange Using the Francis et al. Model, Fourth National Conference on Accounting, Financial Management and Investment, Azadshahr, Scientific Association Professionals of Golestan Managers and Accountants, Islamic Azad University, Azadshahr Branch. (In Persian)
  36. Coleman, S; Watson, H.(2002), An Introduction to Humanities, Translated by Mohsen Solati, Tehran: Scientific. Second edition. (In Persian)
  37. DeFond, M., Jiambalvo, J., (1991). Incidence and circumstances of accounting errors. The Accounting Review 66, 643–655.
  38. Dhaliwal, D., Hogan, C., Trezevant, R., & Wilkins, M. (2011). Internal control disclosures, monitoring, and the cost of debt. The Accounting Review, 86(4), 1131-1156.
  39. Doyle, J., Ge, W., & McVay, S. (2007). Determinants of weaknesses in internal control over financial reporting. Journal of accounting and Economics, 44(1), 193-223.
  40. Fakhari,H; Kabiri M,T.(2018). The effect of moderating the audit report on the relationship between the disclosure of weaknesses in internal control and information asymmetry. Empirical Accounting Research: Spring, 2018, Volume 7, Issue 27, Pages 172-147. (In Persian)
  41. Fandersky, A; Safari Grayli, M.(2018). The effectiveness of internal controls and the risk of falling stock prices. Financial Accounting and Audit Research. 10 (38). 186-169. (In Persian)
  42. Ge, W., & McVay, S. (2005). The disclosure of material weaknesses in internal control after the Sarbanes-Oxley Act. Accounting Horizons, 19(3), 137-158.
  43. Goh, B. W., Krishnan, J., & Li, D. (2013). Auditor reporting under Section 404: The association between the internal control and going concern audit opinions. Contemporary Accounting Research, 30(3), 970-995.
  44. Hajih, Z; MohammadHosseinNazad, S.(2015).Factors affecting the internal control weaknesses. Financial Accounting and Audit Research. 7 (26). 137-119. (In Persian)
  45. Hajih, Z; Oradi, J; Saleh Abadi, M.(2017), weakness in internal control and delayed audit report. Financial Accounting Phrases, 9 (33): 78-96. (In Persian)
  46. Jamei, R; Rastmian, A.(2016). Effect of Financial Audit Committee Members' Profit on Predictable Profitability Characteristics. Financial Accounting and Audit Research. 8 (29). 17-1. (In Persian)
  47. Ji, X. D., Lu, W., & Qu, W. (2017). Voluntary Disclosure of Internal Control Weakness and Earnings Quality: Evidence From China. The International Journal of Accounting, 52(1), 27-44.
  48. Kaviani, M.(2015), A Review of the Challenges in the Reporting of Internal Controls in Iran, Auditors' Audit, 78, 42-50. (In Persian)
  49. Kiwi, R; Campenhead L.V.(2008), Methodology in the Social Sciences, Translation by Abdolhossein Nik Gohar, Tehran: T. Sixth Edition (In Persian).
  50. Kinney, W., McDaniel, L., (1989). Characteristics of firms correcting previously reported quarterly earnings. Journal of Accounting and Economics 11, 71–93.
  51. Krishnan, J.,( 2005). Audit committee quality and internal control: an empirical analysis. The Accounting Review 80, 649–675.
  52. Lenard, M. J., Petruska, K. A., Alam, P., & Yu, B. (2016). Internal control weaknesses and evidence of real activities manipulation. Advances in Accounting, 33, 47-58.
  53. Liu, C., Lin, B., & Shu, W. (2017). Employee quality, monitoring environment and internal control. China Journal of Accounting Research, 10(1), 51-70.
  54. Maham K; Tak rousta, M.(2012). Knowing the Obstacles to Assessing Internal Controls in Independent Audit, Audit Knowledge, 12 (46): 62-79. (In Persian)
  55. Mashhadi, S; Nazari, J; and Ehtesham Ratsi, R.(2017). Influence of the Information Technology Control and Evaluation Framework on the quality of internal controls and the quality of financial reporting companies in the pharmaceutical industry accepted on the stock exchange. Quarterly Journal of Development and Development. 2017, No. 28, spring 2017, pp. 71-81. (In Persian)
  56. Moshirzadeh H.(2012). The challenge of deploying the internal controls system in Iran, the official accountant, 20, 18-23. (In Persian)
  57. Ogneva, M., Subramanyam, K. R., & Raghunandan, K. (2007). Internal control weakness and cost of equity: Evidence from SOX Section 404 disclosures. The Accounting Review, 82(5), 1255-1297.
  58. Piri, P; Sheikh Mohammadi; A; Javadi; N. (2014). Investigate the relationship between the size of the audit firm, the number of clients of the audit firm with audit quality. Audit Knowledge, 13 (51). 26-1. (In Persian)
  59. Standards for Internal Control in the Federal Government,(1999), United States General Accounting Office (GAO),November,PP.1-4.
  60. Tavangar Hamzeh Kalayi A; Ascahi Aal , M (2018). The relationship between CEO power, audit committee characteristics and internal control quality. Financial Accounting and Audit Research. 10 (38). 207-187. (In Persian).
  61. Vaez, S.A; Ahmadi, M.R; and Rashidi Baghi, M.(2014). Effect of audit quality on corporate audit fees. Empirical Research of Financial Accounting, 1 (10), 110-87. (In Persian)