شناسایی عوامل رفتاری مؤثر بر شکست سرمایه‏ گذاران فعال بازار سرمایه ایران با استفاده از نقشه‌های شناختی

شناسایی عوامل رفتاری مؤثر بر شکست سرمایه‏ گذاران فعال بازار سرمایه ایران با استفاده از نقشه‌های شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت مالی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت مالی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران

3 -کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران

چکیده

موفقیت و شکست مفاهیمی هستند که ذهن آدمی را از دیرباز به خود مشغول کرده و انسان همواره به دنبال فهمیدن راه های موفقیت و درک عوامل شکست برای انجام امور مطلوب خود بوده است. سرمایه گذاران بازار سرمایه نیز به عنوان فعالان اقتصادی که هر روزه موفقیت و شکست را به طرق گوناگون لمس می کنند، از این قائله مستثنا نیستند و شناخت عوامل شکست از دغدغه های روزانه آن ها است. از آن جا که می توان ریشه موفقیت و شکست افراد را در رفتار آن ها جستجو کرد در پژوهش حاضر بر آن شدیم تا عوامل رفتاری مؤثر بر شکست سرمایه گذاران فعال در بازار سرمایه ایران را شناسایی کنیم. این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از نظر هدف، کاربردی است. همچنین از نظر شیوه جمع آوری داده‏ها پژوهش پیمایشی محسوب می‏گردد. در این پژوهش داده ها از طریق مصاحبه نیمه هدایت شده با 12 تن از خبرگان بازار سرمایه ایران استخراج شده است. در تحلیل داده‌ها نیز از روش‌های تحلیل نقشه‌های شناختی علّی شامل تجزیه‌ و تحلیل شاخص‌های پیچیدگی، تجزیه‌ و تحلیل قلمرو، تحلیل مرکزیت نسبی، تحلیل پیامدها و همچنین تجزیه‌ و تحلیل نقشه‌های شناختی مشترک استفاده شده است. در نهایت 27 عامل رفتاری مؤثر بر شکست در دو گروه تصمیم‏گیری غیراثربخش و اجرای ناکارای تصمیم اثربخش بدست آمده است و عدم دانش کافی، مؤثر و کارآمد، تجربه غیرموثر و ناکافی و چیدمان استراتژی نامناسب بیشتر از سایر عوامل مؤثر بر شکست در سرمایه گذاری مورد توافق شرکت کنندگان در پژوهش بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification and analyzing of behaviourial factors affecting investors failure in Irans stock market

نویسندگان [English]

  • MohammadMahdi Bahrololoum 1
  • Elias Mobarhan 2
  • Soheil Fazeli 3
1 -
2 Master student of financial management, Allameh Tabatabai University of Tehran
3 Master of Industrial Management, Allameh Tabatabai University of Tehran
چکیده [English]

In recent decades, identification and analyzing of behaviourial factors affecting investors failure is one of the most important subjects in investment markets. In this research, identification and analyzing the nature of behaviourial factors that cause investors failing at Iran’s stock market is studied. This researchs approach is qualitative and analytical methods is used for. This research from data collection aspect is survey using non-structured interviews and from conclusions usage view is applied. At the framework of this survey, cognitive mapping method is used to map 12 experts of Iran’s stocks market perceptions about the causes of investors failure. In analyzing this map, analyzing methods of cognitive maps is used. Finally conclusions showed that 27 factors affecting investors failure based on mostly 70 percent experts agreement. These 27 factors can be divided into two “Inefficient implementation of effective decision” and “Ineffective decision making" clusters. Also “Lack of adequate, effective and efficient knowledge”, “inefficient and inadequate experience”, and “inappropriate strategy layout” more than other factors affecting the investment failure agreed upon by the participants in the research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • failure factors
  • investment failure
  • cognitive maps
  • Cagnitive mapping
  • Irans stock market
  1. فاضلی سید سهیل، بامداد صوفی جهانیار، صفاری نیا مجید، مزیکی امیر، ارجمند قهستانی امید. (1397) شناسایی عوامل مؤثر بر طفره‌روی اجتماعی در میان کارشناسان بخش خصوصی با استفاده از نقشه‌های شناخت علی. پژوهش های مدیریت در ایران.; ۲۲ (۳) :۷۵-
  2. شارپ، ویلیام. الکساندر، گوردون. بیلی، جفری. (1390). مدیریت سرمایه‏گذاری، ترجمه: شریعت‏پناهی، مجید. جعفری، ابوالفضل. چاپ سوم. تهران: آیلار.
  3. دارابی، رویا، حسن چناری بوکت. (1394). ابعاد و رویکرد های نظریه مالی رفتاری. فصلنامه مطالعات حسابداری و حسابرسی. سال پنجم، شماره 17.
  4. شعاری‏نژاد، علی‏اکبر. (1354) روانشناسی عمومی. فصل شش. انتشارات انقلاب. چاپ سوم.
  5. حیدری، علی (1388). "اندازه گیری و تبیین مزیت رقابتی بنگاه های صنعتی با تکنولوژی پیشرفته بر اساس مدل طراحی شده با رویکرد نقشه علّی"، رساله دکتری، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
  6. رنجبر، هادی؛ حق دوست، علی اکبر؛ صلصالی، مهوش؛ خوشدل، علیرضا؛ سلیمانی، محمدعلی؛ بهرامی، نسیم. (1391).  نمونه گیری در پژوهش های کیفی: راهنمایی برای شروع،  مجله دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران ،  دوره  10 ، شماره  3 (مسلسل 39)
  7. ستوده‏نیا، مجید. (1389). الگویی برای تبیین علل رفتارهای میان فردی. مجله معرفت. شماره 75.
  8. نادری فر، مهین ؛ گلی، حمیده ؛ قلجایی، فرشته ؛ (1396). گلوله برفی، روشی هدفمند در نمونه گیری تحقیقات کیفی، نشریه گام های توسعه در آموزش پزشکی ، سال چهاردهم، شماره 3-4 (پیاپی 41)
  9. Bhattacharya U., Wei-Yu Kuo, Tse-Chun Lin, Jing Zhao. (2014). Do Superstitious Traders Lose Money?. Management Science. vol.64.no.8
  10. Gnyawali, D. R., Tyler, B. B. (2005). Cause mapping in strategic management research: processes, issues, and obsevations.research methodology in strategy and management. Vol 2.225-257.
  11. Mouna A. and Anis J. (2015). The factors forming investor’s failure: Is financial literacy a matter? Viewing test by cognitive mapping technique. Cogent Economics & Finance.
  12. Shiller, R. J. (2002). From efficient markets theory to behavioral finance. Journal of Economic Perspectives, 17, 83–104.
  13. Weiner B., (1971) .Irene Hanson Frieze, Andy Kukla, Linda Reed, Stanley Rest, Robert M. Rosenbaum. Perceiving the Causes of Success and Failure, General learning press.
  14. Ackerman, F, Eden, C, Cropper, S. (1992).Getting started with cognitive mapping.7th young OR conference, university of Warwick, pp: 65-82.
  15. Ackerman, F, Eden, C. (2005). Using causal mapping with group support systems to elicit an understanding of failure in complex projects: some implications for organizational research.group decisions and negotiations 14:355-376.
  16. Axelrod, R., 1976. Structure of Decision. University of Princeton Press, Princeton.
  17. Eden,C. (2004).Analysing cognitive maps to help structure issues or problems.Eroupian journal of operational research.159:673-686.
  18. Kelley, H, (1973).the process of causal attribution.Annual meeting of American psychological association.pp:107-128.
  19. Kelley, H, Michela, J. L, (1980). Attribution research and theory.Ann.Rev.psychol.31:457-501.
  20. Oliva, R. (2004). Model structure analysis through graph theory: partition heruistics and feedback structure decomposition.system dynamics review.vol.20.No.4:313-336.
  21. Bogner, A. Litting, B. Menz, W. (2009). Interviewing Experts. Pp 15-20.
  22. Weiner, B., Frieze, I., Kukla, A., Reed, L., Rest, S., & Rosenbaum, R. M. (1987). Perceiving the causes of success and failure. In E. E. Jones, D. E. Kanouse, H. H. Kelley, R. E. Nisbett, S. Valins, & B. Weiner (Eds.), Attribution: Perceiving the causes of behavior (pp. 95-120). Hillsdale, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.