بررسی ثبات بازارهای مالی در ایران

بررسی ثبات بازارهای مالی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت مالی دانشگاه الزهراء (س)

2 استادیار گروه علوم اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس

3 کارشناس ارشد مدیریت مالی دانشگاه الزهراء (س)

چکیده

بروز بحران‌های مالی و پیامدهای سنگین و زمانبر آنها بر بخش‌های واقعی اقتصادها، اهمیت بررسی ثبات مالی در بازارهای مالی را بیش از پیش برجسته ساخته است، بگونه‌ای که امروزه دولت‌مردان به دنبال طراحی ابزارها و شاخص‌های مناسبی جهت ارزیابی وضعیت ثبات مالی در بازارهای مالی خود نظیر بازار پول، سرمایه و ارز جهت اطمینان از عدم وجود نشانه‌های بروز بحران‌های مالی هستند. بنابراین طراحی شاخص‌های مناسب برای بررسی ثبات بازارهای مالی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های محققان مالی است. از اینرو، در این پژوهش تلاش شده است تا با ارایه شاخص‌های مناسب به بررسی ثبات بازارهای مالی ایران پرداخته شود. در این راستا، برای دستیابی به این هدف، اطلاعات شش متغیر از سیستم مالی و چهار متغیر از اقتصاد کلان به صورت ماهانه طی سال‌های 1389 تا 1396 جمع‌آوری شده است. سپس جهت ساخت شاخص‌های ثبات مالی از تکنیک‌های مختلف اقتصادسنجی از جمله مدل GARCH، روش وزن‌دهی با واریانس برابر، میانگین وزنی و مدل خودرگرسیون برداری (VAR) استفاده شد. در نهایت توانایی پیشبینی شاخصهای ثبات مالی با استفاده از مدل خودتوضیح برداری با وقفه‌های توضیحی (ARDL) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که بازارهای مالی ایران در بازه‌های زمانی مختلف بی‌ثبات بوده است. تطابق شواهد تجربی و با نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شاخص استرس مالی برای بازار سهام و بازار ارز به خوبی تنش‌های مالی را انعکاس می‌دهد، اما در بازار بانکی این شاخص عملکرد ضعیفی داشته است و متغیرهای انتخاب شده اجزای اصلی بازار را پوشش نداده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stability of financial markets in Iran

نویسندگان [English]

  • Hassan Ghalibaf 1
  • Mehdi Zolfaghari 2
  • Mahnaz Oliaee 3
1 Associate Professor, Department of Financial Management, Al-Zahra University
2 Assistant Professor, Department of Economics, Tarbiat Modares University
3 Master of Financial Management, Al-Zahra University
چکیده [English]

The emergence of financial crises and their long-term consequences on the real sectors of economies has further highlighted the importance of examining financial stability in financial markets. So today, governments are seeking to design tools and indicators to assess the financial market stability situation in financial markets such as the money, capital and currency markets to ensure that there are no signs of a financial crisis. Therefore, the design of appropriate indicators for checking the stability of financial markets is one of the main concerns of financial researchers. Therefore, in this research, it has been attempted to present the appropriate indicators to examine the stability of financial markets in Iran. In this regard, to achieve this goal, six variables from the financial system and four variables from macroeconomics have been collected monthly from 2010 to 2017. Then, to generate financial stability indicators, various econometric techniques such as GARCH model, weighted method with equal variance, weighted average and Vector Vector Autoregression (VAR) were used. Finally, the ability to predict financial sustainability indicators was examined using the ARDL Autoregressive Model. The results of the research showed that financial markets of Iran were unstable in different periods of time.The matching of empirical evidence and the results of the research show that the financial stress index for the stock market and the foreign exchange market reflects well the financial tensions, but in the banking market this index has weak performance and the selected variables do not cover the main components of the market.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Financial Stability
  • Financial System of Iran
  • Financial Status Index
  • Financial Soundness Index
  • Financial stress
  1. آقایی، مجید، کوهبر، محمد امین و حسین احمدی نژاد (1397). "ثبات مالی و عملکرد اقتصادی: مطالعه موردی کشورهای عضو اوپک"، اقتصاد و الگوسازی، دوره 9 (2)، صص 65-29.
  2. نادری، مرتضی. (1382). "ارایه سیستم هشدار پیش از موعد برای بحران های مالی در اقتصاد ایران"، پژوهش‌های اقتصادی ایران، 5(17)، صص 147-174
  3. شجری، پرستو و بیتا محبی‌خواه (1389)، "پیش‌بینی بحران‌های بانکی و تراز پرداخت‌ها با استفاده از روش علامت‌دهی KLR (مطالعه موردی: ایران)"، پژوهش‌های پولی و بانکی، 2(4)، صص 115-152.
  4. عرفانی، علیرضا و آزاده طالب‌بیدختی (1396)، "بررسی نقش سیاست پولی و اهرم مالی بر ثبات مالی در اقتصاد ایران"، مطالعات اقتصاد کاربردی، دوره 6 (24)، صص 94-75.
  5. عیسوی، محمود، تاری، فتح اله، انصاری سامانی، حبیب وحسن عموزادخلیلی (1397)، "رابطه بین شاخص‌های ثبات مالی با کارایی فنی بانک های ایران طی سال‌های (95-1383)"، اقتصاد مالی، دوره 12 (44)، صص 19-1
  6. فلاح‌پور، سعید، شیرکوند، سعید و اکبر قنبری (1398)، "طراحی شاخص استرس مالی در نظام مالی ایران با رویکرد نظریه پرتفوی"، نظریه‌های کاربردی اقتصاد، دوره 2 (6)، صص 134-101.
  7. نادعلی، محمد (1392)، "محاسبه شاخص تنش در بازار پول اقتصاد ایران"، پژوهش ها و سیاست های اقتصادی، 21(66)، صص 115-142.
  8. نادعلی، محمد (1394)، "ثبات مالی و ضرورت پایش آن در فضای اقتصاد مقاومتی حاکم بر اقتصاد ایران"، روند پژوهش‌های اقتصادی، دوره 22 (71)، صص 168-145.
  9. میرباقری هیر، میرناصر، ناهیدی امیرخیز، محمدرضا و سیامک شکوهی‌فرد (1395)، "ارزیابی ثبات مالی و تبیین عوامل موثر بر ثبات مالی بانک های کشور"، پژوهش ها و سیاست های اقتصادی، دوره 24 (80)، صص 31-23.
  10. Aboura, S., & van Roye, B. (2017). Financial stress and economic dynamics: The case of France. International Economics, 149, 57-73.
  11. Balakrishnan R, Danninger S, Elekdag S, Tytell R (2011) The transmission of financial stress from advanced to emerging economies. Emerging Markets Finance and Trade 47(Suppl. 2): 40–68.
  12. Balls, E., Howat, J., & Stansbury, A. (2018). Central Bank Independence Revisited: After the financial crisis, what should a model central bank look like?.
  13. Bernanke, B. (2018). The real effects of the financial crisis. Brookings Papers on Economic Activity, 20.
  14. Benmelech, E., Meisenzahl, R. R., & Ramcharan, R. (2017). The real effects of liquidity during the financial crisis: Evidence from automobiles. The Quarterly Journal of Economics, 132(1), 317-365.
  15. Bollerslev, T., and R.Y. Chou (1992). ARCH modelling in finance: A review of the theory and empirical evidence. Journal of Econometrics 52: 5–59.
  16. Brave, S., and R. Butters (2010). Gathering insights on the forest from the trees: A new
  17. Metric for financial conditions. Federal Reserve Bank of Chicago, Working Paper,
  18. (WP-2010-07)
  19. Cardarelli, R., Elekdag, S., and S. Lall (2009). Financial stress, downturns, and recoveries. IMF Working Paper WP/09/100, May.
  20. Chang, R.; Velasco, A. (2001). "'A model of currency crises in emerging markets'". Quarterly Journal of Economics. 116 (2): 489–517.
  21. Cambón, M., & Estévez, L. (2016). A Spanish financial market stress index (FMSI). The Spanish Review of Financial Economics, 14(1), 23-41.
  22. Ferrer, R., Jammazi, R., Bolós, V. J., & Benítez, R. (2018). Interactions between financial stress and economic activity for the US: A time-and frequency-varying analysis using wavelets. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 492, 446-462.
  23. Ekinci, A. (2013). Financial stress index for Turkey. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14(2), 213-229.
  24. Figueres, J. M., & Jarociński, M. (2020). Vulnerable growth in the euro area: Measuring the financial conditions. Economics Letters, 109126.
  25. Jiang, Z., Krishnamurthy, A., & Lustig, H. (2018). Foreign safe asset demand and the dollar exchange rate (No. w24439). National Bureau of Economic Research.
  26. Hakkio C, Keeton W (2009) financial stress: What is it, how can it be measured, and why does it matter? Federal Reserve Bank of Kansas City - Economic Review, Second Quarter., 5–50
  27. Hatzius, J., Hooper, P., Mishkin, F.S., Schoenholtz, K.L., and M.W. Watson (2010).
  28. Financial conditions indices: A fresh look after the financial crisis. NBER Working
  29. Paper Series 16150. July.
  30. Hollo, D., Kremer, M., & Lo Duca, M. (2012). CISS-a composite indicator of systemic stress in the financial system.
  31. Hooper, P., Slok, T., and C. Dobridge (2010). Improving financial conditions bode well for
  32. Deutsche Bank, Global Economic Perspectives.
  33. Huotari, J. (2015). Measuring financial stress–A country specific stress index for Finland. Bank of Finland Research Discussion Paper, (7).
  34. Illing, M., and Y. Liu (2003). An index of financial stress for Canada. Bank of Canada Working, 1-14.
  35. Ishrakieh, L. M., Dagher, L., & El Hariri, S. (2020). A financial stress index for a highly dollarized developing country: the case of Lebanon. Central Bank review.
  36. Krugman, Paul (1979). "' a model of balance-of-payments crises'". Journal of Money, Credit, and Banking. 11: 311–25.
  37. Lai, J., and J. Lv (2010). Measuring systemic risks based on an FSI. Statistics and Decision 19, pp. 128–131
  38. Laeven, L.; Valencia, F. (2008). "Systemic banking crises: a new database" IMF WP/08/224. International Monetary Fund. Retrieved 2008-09-29.
  39. Matheson, T. (2011). Financial conditions indices for the United States and euro area. IMF
  40. Working Paper WP/11/93.
  41. Malega, J., & Horváth, R. (2017). Financial stress in the Czech Republic: measurement and effects on the real economy. Prague Economic Papers, 26(3), 257-268.
  42. Mishkin, Frederic S. and Savastano, Miguel A. (2013). Monetary Policy Strategies for Latin America. National Bureau of Economic Research Working Paper No. 7617.
  43. Obstfeld, Maurice (1986). "'Rational and self-fulfilling balance-of-payments crises'". American Economic Review. 76 (1): 72–81.
  44. Oet, M.V. Eiben, R., Bianco, T., Gramlich, D., and S. Ong (2011). Financial stress index:
  45. Identification of systemic risk conditions. FED of Cleveland Working Paper 11–30,
  46. Polat, O., & Ozkan, I. (2019). Transmission mechanisms of financial stress into economic activity in Turkey. Journal of Policy Modeling, 41(2), 395-415.
  47. Reinhart, Carmen M. (2002). "Default, Currency Crises, and Sovereign Credit Ratings". World Bank Economic Review. 16 (2): 151–170.
  48. Rosenberg, M.R. (2009). Global Financial Market Trends and Policy. Bloomberg Financial
  49. Conditions Watch, 2(6).
  50. Sabri, N. R. (2002). Stabilization of stock markets: The case of the frankfurt exchange. Journal of Multinational Financial Management, 5, 24–42
  51. Sander Oosterloo, et al., page 338
  52. Schinasi, G., 2008, Defining financial stability and a framework for safeguarding it, Financial Stability, Monetary Policy, and Central Banking, Santiago, Chile
  53. Stona, F., Morais, I. A., & Triches, D. (2018). Economic dynamics during periods of financial stress: Evidences from Brazil. International Review of Economics & Finance, 55, 130-144.
  54. Swiston, A. (2008). A U.S. financial conditions index: Putting credit where credit is due.
  55. IMF Working Paper WP/08/161.
  56. Wacker, K.M., Lodge, D., and G. Nicoletti (2014). Measuring financial conditions in
  57. Major non-euro area economies. ECB Working Paper Series No. 1743.
  58. Wilkinson Jim, Kenneth Spong, and Jon Christensson ,2010, Financial Stability Reports:
  59. How Useful During a Financial Crisis?, Economic Review First Quarter