مواجهه با جرایم بورسی به مثابه قسمی از جرایم اقتصادی

مواجهه با جرایم بورسی به مثابه قسمی از جرایم اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه امام صادق (ع)

2 دانشگاه تهران، استادیار حقوق جزا و جرم شناسی

چکیده

جرایم اقتصادی در ایران به صورت دقیق تعریف نشده و تنها ویژگی‌ها و ضابطه‌های شناخت این جرایم در کلام نظریه-پردازان حقوق وارد شده است. چندگانگی موضوع، کلان بودن، رویت‌پذیری اندک، شدت و انعطاف در کیفرگذاری از ویژگی‌های مهم جرایم اقتصادی است و همین ویژگی‌ها موجب تفاوت میان جرایم اقتصادی و مالی شده است. جرایم بورسی علاوه بر داشتن ویژگی‌های جرایم اقتصادی، مشخصه‌ها و ویژگی‌های مختص به خود را دارد. مقابله با امنیت اقتصادی بازار سرمایه، به هم خوردن اعتماد عمومی نسبت به این بازار و نیز تقابل با شفافیت اطلاعاتی از ویژگی‌های انحصاری جرایم بورسی است که در دید کلان منجر به عدم رغبت سرمایه‌گذاران به این بازار و سرازیر شدن سرمایه به سمت بازارهای کاذب و مخرب است. لذا ارتکاب جرایم بورسی تأثیرات منفی زیادی بر اقتصاد کلان کشور داشته و از این منظر می‌توان از این دسته جرایم به عنوان جرایم اقتصادی مهم نام برد. مهم‌ترین ثمره اقتصادی دانستن جرایم بورسی، جاری کردن احکام مربوط به سیاست‌ جنایی برخورد با جرایم اقتصادی بر این دسته از جرایم است. در این مقاله با روش کتابخانه‌ای ضمن تلقی جرایم بورسی به عنوان دسته‌ای از جرایم اقتصادی به لزوم اتخاذ سیاست کیفری افتراقی در مقابله با این جرایم همانند برخورد با سایر جرایم اقتصادی اشاره می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Dealing with stock offenses as a kind of economic crimes

نویسندگان [English]

  • mohammad javanmardi 1
  • hamid bahrmand 2
1 PhD Student in Criminal Law and Criminology of the University of Imam Sadeq
چکیده [English]

Although economic crimes have not been defined exactly, what have been studied by the legal theorist are their criminal features and criteria for recognition. The multiplicity of subject, the low-visibility crimes, strength and flexibility are the most important feature of economic crimes, and these features result in differences between economic and financial crimes. In addition to have special features, stock crimes have characteristics and features of economic crimes. Stock crimes inevitably lead to economic security disorder, public confidence disturbing and also infringement in the information transparency.
These characteristics give rise to the lack of investors' motivations and properties go to unsafe markets, so stock crimes have negative impacts on the macroeconomic. Therefore we can name this kind of crimes as one of the most kind of economic crimes. Acting in differential penal policy in the area of stock crimes is the most important result of treating stock crimes as economic crimes. This article (with library studding) sets out to prove that stock crimes are the kind of economic crimes and we need to acting differential penal policy in the area of stock crimes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • economic crimes
  • stock crimes
  • Differential criminal policy
  1. قانون بازار اوراق بهادار مصوب 1384
  2. قانون تشدید مجازات جاعلین اسکناس مصوب 1367
  3. قانون مجازات اخلال‌گران در نظام اقتصادی مصوب 1369
  4. قانون مبارزه با پولشویی، مصوب 1386
  5. قانون مجازات اسلامی، مصوب 1392
  6. دادنامه شماره 9-9009972130200048 مورخ 22/2/90 شعبه 1192 دادگاه عمومی جزایی ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی
  7. ابراهیمی، شهرام، صادق نژاد نایینی، مجید (1392)، «تحلیل جرم‌شناختی جرایم اقتصادی»، پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، شماره پنجم، 147-174.
  8. بچر، ژان لوک، کلوز، نیکلا(1386)، مترجم: ابراهیمی، شهرام ، «جرم اقتصادی و کنترل آن»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 61.
  9. تقریرات نجفی ابرندآبادی، علی حسین(1382-83)، تدوین: تقدیر، محمد کاظم، جزوه جرمشناسی، دوره کارشناسی دانشگاه شهید بهشتی.
  10. توسلی زاده، توران (1392)، پیشگیری از جرایم اقتصادی، تهران: انتشارات جنگل.
  11. جوانمردی، محمد (1393)، نقض مقررات در ارائه اسناد و مدارک به سازمان بورس و اوراق بهادار، فصلنامه بورس اوراق بهادار، شماره 26، ص 127-162.
  12. حسنی، جعفر، مهرا، نسرین(1384)، نقدی بر مفهوم «جرم اقتصادی» در قانون مجازات اسلامی(مصوب 1392)، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، شماره 2و 3، ص 45-69
  13. دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (1387)، رهنمودهای تقنینی جهت اجرای کنوانسیون ملل متحد برای مبارزه با فساد، ترجمة بهره‌مند بگ‌نظر، حمید، تهران، انتشارات مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، چاپ اول.
  14. سماواتی پیروز، امیر (1388)، «مولفه‌های افتراقی جرایم اقتصادی در تقابل با جرایم مالی»، فصلنامه علوم انسانی و اسلامی، شماره 25 و 26: 129-164.
  15. قربانی، مجید، باقری، عباس (1389)، «دستکاری بازار اوراق بهادار»، فصلنامه پژوهش حقوق، سال دوازدهم، شماره 29.
  16. محمدی، علیرضا (1389)، «بررسی آراء قضایی صادره در خصوص معامله اوراق بهادار با استفاده از اطلاعات نهانی»، مجله پژوهشهای حقوقی، شماره 17، ص 285-302.
  17. مهدوی پور، اعظم (1390)، سیاست کیفری افتراقی در قلمرو بزهکاری اقتصادی، تهران: بنیاد حقوقی میزان، چاپ نخست.
  18. میرزایی منفرد، غلامعلی (1389)، تحلیل جرم معامله متکی بر اطلاعات نهانی، مجله پژوهشهای حقوقی، شماره 17، ص233-256.
  19. میرزایی منفرد، غلامعلی (1391)، حقوق کیفری بازار اوراق بهادار، تهران: بنیاد حقوقی میزان
  20. میرسعیدی، سید منصور و زمانی، محمود (1392)، «جرم اقتصادی؛ تعریف یا ضابطه؟، پژوهش حقوق کیفری»، سال دوم، شماره چهارم، 167-199.
  21. میرمحمد صادقی، حسین (1392)، جرایم علیه اموال و مالکیت، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
  22. میرمحمد صادقی، حسین(1388)، جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: بنیاد حقوقی میزان
  23. نصیری، مرتضی؛ عیسایی تفرشی، محمد و قربانی لاچوانی، مجید (1387)، «معامله اوراق بهادار با استفاده از اطلاعات نهانی، مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران»، مجله پژوهش حقوق و سیاست، سال دهم، شماره 24. ص 99-148.
  24. نورزاد، مجتبی (1389)، جرایم اقتصادی در حقوق کیفری ایران، تهران: انتشارات جنگل.