ضعف در کنترل‌های داخلی و احتمال تقلب در گزارشگری مالی

ضعف در کنترل‌های داخلی و احتمال تقلب در گزارشگری مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

چکیده

هدف این پژوهش بررسی رابطه ضعف در کنترل‌های داخلی و احتمال تقلب در گزارشگری مالی است. در زمینه اثربخشی کنترل‌های داخلی به عنوان بخش مهمی از نظام راهبری بر عدم وقوع تقلب، دو دیدگاه وجود دارد. بر اساس دیدگاه اول تقویت کنترل‌های داخلی موجب کاهش وقوع تقلب می‌شود و بر اساس دیدگاه دوم به دلیل آن که مدیران توانایی نادیده گرفتن کنترل‌های داخلی را دارند، کنترل‌های داخلی، اثربخشی لازم را در زمینه بروز تقلب ندارند. به منظور دستیابی به هدف پژوهش، با استفاده از داده‌های نمونه‌ای متشکل از 152 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1391 تا 1396 و رویکرد رگرسیون لاجیت به آزمون فرضیه‌های پژوهش پرداخته شد. برای سنجش احتمال تقلب در گزارشگری مالی از مدل بنیش (1999) استفاده گردید. یافته‌ها حاکی از آن است که با وجود ضعف در کنترل داخلی و تعداد ضعف در کنترل داخلی، احتمال تقلب در گزارشگری مالی افزایش می‌یابد. این یافته‌ها در راستای دیدگاه اول است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Internal Controls Weakness and Financial Reporting Fraud Likelihood

نویسندگان [English]

  • saeed jabarzadeh 1
  • Younes Heydari 2
  • Mostafa Abdi 3
  • Mehdi Kazemi Olum 3
1 Associate Professor of Accounting, Department of Accounting, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
2 Ph. D. Student in Accounting, Faculty of Management and Accounting, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
3 Ph. D. Student in Accounting, Faculty of Management and Accounting, Islamic Azad University, Qaznin, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the relationship between weaknesses in internal controls and the risk of fraud in financial reporting. There are two perspectives on the effectiveness of internal controls as an important part of the governance system for non-fraudulent conduct. According to the first view, the strengthening of internal controls reduces the occurrence of fraud, and according to the second view, because of the ability of managers to override internal controls, internal controls do not have the necessary effectiveness in terms of fraud. In order to achieve the research purpose, using sample data from 152 companies listed in Tehran Stock Exchange during the period 2012 to 2017 and Logit regression approach to test the research hypotheses were studied. Benish's (1999) model was used to measure the risk of fraud in financial reporting. The findings suggest that, despite weaknesses in internal control and weaknesses in internal control, the risk of fraud in financial reporting increases. These findings are in line with the first view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Financial Reporting Fraud
  • Internal Controls Weakness
  • Stock Exchange
  1. ابراهیمی، سید کاظم؛ بهرامی نسب، علی و باغیان، جواد. (1396). تأثیر کیفیت حسابرسی و رعایت حقوق سهامداران بر احتمال گزارشگری متقلبانه. دانش حسابرسی، سال هفدهم، شماره 69، صص 125- 149.
  2. ایمانی‌برندق، محمد؛ کاظمی‌علوم، مهدی و عبدی، مصطفی. (1397)، بررسی تأثیر تنوع جنسیتی در هیئت مدیره بر احتمال وجود ضعف در کنترل‌های داخلی. حسابداری ارزشی و رفتاری، سال سوم، شماره 5، صص 263-285.
  3. بنی مهد، بهمن؛ عربی، مهدی و حسن پور، شیوا. (1395). پژوهش‌های تجربی و روش‌شناسی در حسابداری (چاپ اول). تهران: انتشارات ترمه.
  4. بولو، قاسم و اکبریان شورکائی. (1396). بررسی رابطه پدیده تماشاگری، قدرت شواهد و مسئولیت ادراک شده با احتمال گزارشگری تقلب، حسابداری ارزشی و رفتاری، سال دوم، شماره 3، صص 1-32.
  5. پورحیدری، امید. کوپائی‌حاجی، مهدی. (1389). پیش بینی بحران مالی شرکت‌ها با استفاده از مدل مبتنی بر تابع تفکیکی خطی. پژوهش‌های حسابداری مالی، سال دوم، شماره 1، 33-46.
  6. پوریانسب، امیر؛ مهام، کیهان. (1377). کنترل داخلی چارچوب یکپارچه (چاپ سوم). تهران: انتشارات سازمان حسابرسی.
  7. پیوندی، سعیده، (1393). به کارگیری مدل بنیش جهت پیش بینی تقلب و ارتباط آن با بازده سهام و کیفیت سود با رویکرد حسابداری دادگاهی، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه سمنان.
  8. جاوید، داریوش؛ دستگیر، محسن و عرب‌صالحی، مهدی. (1394)؛ بررسی تأثیر کیفیت کنترل داخلی بر محافظه‌کاری مشروط در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصل‌نامه حسابداری مالی، سال هفتم، شماره 26، صص 125-151.
  9. جلالی‌جلال‌آبادی، مژگان؛ دستگیر، محسن و گوگردچیان، احمد. (1395). تأثیر نظام حاکمیت شرکتی بر شاخص واحد کارایی مدیریت سرمایه در گردش در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مدیریت دارایی و تامین مالی، سال چهارم، شماره 1، صص 69-86.
  10. حاجیها، زهره؛ اورادی، جواد و صالح‌آبادی، مهری. (1396)، ضعف در کنترل‌های داخلی و تاخیر گزارش حسابرسی، فصل‌نامه حسابداری مالی، سال نهم، شماره 33، صص 78-96.
  11. حاجیها، زهره و محمد حسین نژاد، سهیلا. (1394)، عوامل تأثیرگذار بر نقاط ضعف بااهمیت کنترل داخلی. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال هفتم، شماره 26، صص 119-137.
  12. حجازی، رضوان و مختاری نژاد، حمیدرضا. (1396). رابطه ساختار حاکمیت شرکتی با احتمال گزارشگری مالی متقلبانه. حسابداری ارزشی و رفتاری، سال دوم، شماره 3، صص 33-60.
  13. حساس‌یگانه، یحیی و تقی نتاج ملکشاه، غلامحسین. (1385). رابطه گزارش کنترل‌های داخلی با تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان. فصل‌نامه مطالعات حسابداری، سال چهارم، شماره 14، صص 1-44.
  14. خواجوی، شکراله و ابراهیمی، مهرداد. (1397). بررسی تأثیر سازوکارهای حاکمیت شرکتی در تقلب در صورت‌های مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مدیریت دارایی و تامین مالی، سال ششم، شماره 21، صص 71-84.
  15. رضازاده، جواد و محمدی، عبداله. (1398). توانایی مدیریتی، ارتباطات سیاسی گزارشگری مالی متقلبانه. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، سال بیست و ششم، شماره 2، صص 217-238.
  16. رحمانی، حلیمه؛ رجب‌دری، حسین و خرمین، منوچهر. (1396). بررسی تأثیر نظریه عمل منطقی بر تمایل به بروز تقلب در گزارشگری مالی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال ششم، شماره 24، صص 135-143.
  17. رهنمای‌رودپشتی، فریدون. (1391). داده‌کاوی و کشف تقلب‌های مالی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال اول، شماره 3، صص 17-33.
  18. سازمان حسابرسی. (1394). استاندارد حسابرسی 240 ایران، مسئولیت حسابرسی در ارتباط با تقلب در حسابرسی صورت‌های مالی، تجدیدنظر شده 1394.
  19. سجادی، سیدحسین و کاظمی، توحید. (1395). الگوی جامع گزارشگری مالی متقلبانه در ایران به روش نظریه‌پردازی زمینه‌بنیان. پژوهش‌های تجربی حسابداری، سال ششم، شماره 21، صص 185-204.
  20. فرج زاده دهکردی، حسن و آقائی، لیلا. (1394). سیاست تقسیم سود و گزارشگری مالی متقلبانه. مطالعات تجربی حسابداری مالی، سال دوازدهم، شماره 45، صص 97-114.
  21. کردستانی، غلامرضا و خاتمی، زینت. (1395)، بررسی ارتباط بین کیفیت اطلاعات حسابداری و حسابداری محافظه‌کارانه با ریسک سقوط قیمت سهام، دانش حسابداری مالی، سال سوم، شماره 2، صص 109-122.
  22. لاری‌دشت‌بیاض، محمود و اورادی، جواد. (1396). بررسی رابطه بین دوره تصدی و دانش مالی مدیر عامل با حق‌الزحمه حسابرسی، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، سال بیست و چهارم، شماره 1، صص 81-102.
  23. محمدی‌مقدم، احسان؛ معین‌الدین، محمود و حیرانی، فروغ. (1397). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر احتمال بروز تقلب یا اعمال مجرمانه توسط حسابداران با استفاده از نظریه مثلث تقلب. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال هفتم، شماره 25، صص 123-138.
  24. مدیریت نظارت بر ناشران اوراق بهادار. (1391). دستورالعمل کنترل‌های داخلی (مصوب مورخ 16/02/1391 هیئت ‌مدیره سازمان بورس اوراق بهادار)، رعایت الزامات مربوط به دستورالعمل کنترل‌های داخلی- منشورهای کمیته حسابرسی و فعالیت حسابرسی داخلی، تهران: سازمان بورس و اوراق بهادار.
  25. مرادی، جواد؛ رستمی، راحله و زارع، رضا. (1393). شناسایی عوامل خطر مؤثر بر احتمال وقوع تقلب در گزارشگری مالی از دید حسابرسان و بررسی تأثیر آنها بر عملکرد مالی شرکت، پیشرفتهای حسابداری، شال ششم، شماره 1، صص 141-173.
  26. Aris NA, Arif SM, Othman R, Mohamed Zain, (2015), Fraudulent Financial Statement Detection Using Statistical Techniques: The Case Of Small Medium Automotive Enterprise, The Journal of Applied Business Research, Vol. 31 No. 4, pp.1469-1478.
  27. M., and S Yilmaz. 2006. Keeping an Eye on Sub-national Governments: Internal Control and Audit at Local Levels, world Bank Institute, Washington.D.C, 1-35.
  28. Beasley, M. S. (1996). An empirical analysis of the relation between the board of director composition and financial statement fraud. Accounting Review. 71(4): 443-465.
  29. Brown, A., and Ronen, J., (2012). “Handbook of Key Global Financial Markets, Institutions, and Infrastructure.” 1st edition, Academic Press.
  30. Chen, Y., J. Eshleman., and J. Soileau. 2016. Board Gender Diversity and Internal Control Weaknesses. Advances in Accounting, 32(1),65-90.
  31. Dain C. Donelson, Matthew S. Ege, and John M. McInnis (2017) Internal Control Weaknesses and Financial Reporting Fraud. AUDITING: A Journal of Practice & Theory: August 2017, Vol. 36, No. 3, pp. 45-69.
  32. Donelson, D. C., McInnis, J. M., and R.D. Mergenthaler. 2012. Rules-based accounting standards and litigation. The Accounting Review 87 (4): 1247-1279.
  33. Epps, R.W., and C.P. Guthrie. 2010. Sarbanes–Oxley 404 material weaknesses and discretionary accruals. Accounting Forum 34(2): 67–75.
  34. Ernest & Yang. (2003). Fraud, the Unmanaged Risk: English Global Survay. London.
  35. Givoly, D and Hayn, C.K(2000); "The changing time-series properties of earnings, cash flows and accruals: Has financial reporting become more conservative", Accounting and Economics, 29, 287-320.
  36. Hogan, C. E. and M.S. Wilkins. 2008. Evidence on the audit risk model: Do auditors increase audit fees in the presence of internal control deficiencies? Contemporary Accounting Research 25 (1): 219-242.
  37. In'airat, M. 2015. The Role of Corporate Governance in Fraud Reduction – A Perception Study in the Saudi Arabia Business Environment. Journal of Accounting and Finance 15(2): 119-128.
  38. Kalbers, L. P. (2009). Fraudulent financial reporting, corporate governance and ethics: 1987-2007. Review of Accounting and Finance, 8(2), 187-209.
  39. Kinney, W. R., Jr. 2005. Twenty-five years of audit deregulation and re-regulation: What does it mean for 2005 and beyond? Auditing: A Journal of Practice & Theory 24: 89-109.
  40. Lambert, R., & D. Larcker. 1987. An analysis of the use of accounting and market measures of performance in executive compensation contracts. Journal of Accounting Research 25: 85–125.
  41. Latridis, E.G(2011), "Accounting disclosures, accounting quality and conditional and unconditional conservatism", Elsevier 20, 88-102.
  42. Li, J(2012); "Accounting Conservatism and Debt Contracts: Ecient Liquidation and Covenant Renegotiation", Columbia Business School,Contemporary Accounting Research , 1-35.
  43. Lobbeck, J. K. & Willinghamg, J. J. (1988). Review of SEC Accounting and Auditing Enforcement Releases. Unpublished Working Paper, University of Utah.
  44. Lucas, N. 2004. An interview with United States Senator Paul S. Sarbanes. Journal of Leadership and Organizational Studies 11: 3-8.
  45. Morris, G. D., McKay, S., and Oates, A., (2009). “Finance Director’s Handbook.” 4th edition, CIMI Publishing.
  46. Munsif, V., K. Raghunandan., & D.V. Rama. (2012). Internal control reporting and audit report lags: Further evidence, Auditing: A Journal of Practice & Theory, 31(3): 203–18.
  47. Okike, E., (2011). “Theory and Practice of Corporate Social Responsibility.” 1st edition, Springer Berlin Heidelberg.
  48. Persons, O.S. (1995). Using financial statement data to identify factors associated with fraudulent financial reporting. Journal of Applied Business Research. 11(3): 38.
  49. Public Oversight Board (POB). 2000. The panel on audit effectiveness report and recommendations, POB, August 31.
  50. Razali, W.A. A. W., and Arshad, R., (2014). Disclosure of corporate governance structure and the likelihood of fraudulent financial reporting, Procedia - Social and Behavioral Sciences 145 (2014) 243 – 253.
  51. Rezaee, Z., (2005). “Causes, Consequences, and Deterrence of Financial Statement Fraud.” Critical Perspective on Accounting, Vol. 16, 277-298
  52. Rezaee, Z., and Riley, R., (2010). “Financial Statement Fraud-Prevention and Detection.” 2nd edition, John Wiley & Sons, Inc.
  53. Shi, W., Brian, L., Connelly, and Robert, E. H. (2017). External corporate governance and financial fraud: cognitive evaluation theory insights on agency theory prescriptions.Strategic Management Journal, 38, 1268–1286.
  54. Solomon, D. 2003. Fraud detector: SEC initiates financial-reporting mandate. Available at: http://online.wsj.com/news/articles/SB105406821916094300
  55. Tarjo D, Herawati N, (2015), Application of Beneish M-Score Models and Data Mining to Detect Financial Fraud, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol 211, PP 924-930.
  56. Wallace, W. A. (1995). Auditing. Cincinnati, OH: South-Western College.
  57. Wang, Z., Chen, M.H., Chin, C.L., Zheng, Q. (2017). Managerial ability, political connections, and fraudulent financial reporting. Journal of Accounting and Public Policy, 36: 141-162.
  58. In'airat, M. 2015. The Role of Corporate Governance in Fraud Reduction A Perception Study in the Saudi Arabia Business Environment. Journal of Accounting and Finance 15(2): 119-128.
  59. Mohamed, N and Schachelor, M., .(2014). Financial Statement Fraud Risk Mechanisms and Strategies: the Case Studies of Malaysian Commercial Companies, Procedia- Social and Behavioral Science, 145, 321-329.
  60. Awang, Yunitam Suhaiza Ismail,Abdul Rahim Abdul Rahman. (2016). MEASURING THE POTENTIAL FOR FINANCIAL REPORTING FRAUD IN A HIGHLY REGULATED INDUSTRY. The International Journal of Accounting and Business Society. Vol. 24, No. 1. Pp. 81- 97.
  61. Li X, C Zheng, G Liu, M Sial, (2018). The Effectiveness of Internal Control and Corporate Social Responsibility: Evidence from Chinese Capital Market, Sustainability, 2018, 10, 4006.
  62. Waymond Rodgers, Arne Söderbom, Andrés Guiral (2015). Corporate Social Responsibility Enhanced Control Systems Reducing the Likelihood of Fraud. Journal of Business Ethics, 131(4): 871–882.
  63. Hediger, W. (2010). Welfare and capital-theoretic foundations of corporate social responsibility and corporate sustainability. J. Soc. Econ., (39): 518–526.
  64. Dimitrijevic, D., V. Milovanovic, and V. Stancic. (2017). The role of a company's internal control system infraud prevention. Financial Internet Quarterly 11(3): 34-44.
  65. Mirinaviciene, S. (2014). Internal control and fraud prevention: prior research analysis. Science & Studies of Accounting & Finance:Problems &Perspectiv 1(9): 173-180.