بررسی و مقایسه روش‌های تأمین مالی پروژه‌های کلان انرژی‌های نو و پاک

بازیار, افشار; ترابی, حسن; اکرمی, فاطمه; حقی, مسعود

doi:10.22034/jse.2026.12569.2362

بررسی و مقایسه روش‌های تأمین مالی پروژه‌های کلان انرژی‌های نو و پاک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

افشار بازیار ¹

حسن ترابی ²

فاطمه اکرمی ³

مسعود حقی ⁴

¹ استادیار، گروه مدیریت، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

² استادیار، گروه مهندسی صنایع، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

³ مدیریت کسب و کار، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

⁴ گروه مهندسی صنایع، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

10.22034/jse.2026.12569.2362

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی چالش‌های تأمین مالی پروژه‌های کلان ملی در حوزه انرژی‌های نو و شناسایی روش‌های کارآمد مانند مشارکت عمومی-خصوصی، اوراق سبز و جذب سرمایه‌گذاری غیرمستقیم با هدف کاهش وابستگی به منابع دولتی، دستیابی به توسعه پایدار و کنترل آلودگی است. جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی و صنعتی با حداقل ۱۰ سال سابقه و آثار معتبر بود که در مرحله کیفی با نمونه‌گیری ترکیبی (گلوله‌برفی و تنوع‌طلبی) و در مرحله کمی با نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی (۲۰۰ نفر) انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، گروه‌های کانونی، مشاهده نظام‌مند و پرسشنامه‌های هوشمند جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با روش ترکیبی کیفی (کدگذاری نظری در نرم‌افزار MAXQDA) و کمّی (تحلیل شبکه‌های اجتماعی، الگوریتم‌های یادگیری ماشین و شبیه‌سازی مونت‌کارلو) انجام شد. یافته‌‌ها نشان داد اوراق بهادار اسلامی (صکوک) با دارا بودن مزایایی مانند کاهش ریسک ارزی، سرعت اجرا و سازگاری با شرایط شرعی، به‌عنوان بهترین روش تأمین مالی پروژه‌های انرژی شناخته می‌شود. این نتایج الگویی بومی برای سیاست‌گذاری‌های کلان ارائه می‌کند و نقش مؤثری در جذب سرمایه داخلی و توسعه انرژی‌های پاک دارد. پژوهش حاضر با تکیه بر روش‌شناسی ترکیبی، چارچوبی نوین برای پژوهش‌های پیچیده مالی ایجاد نموده است.

کلیدواژه‌ها

تأمین مالی

انرژی‌های نو

اوراق بهادار اسلامی

توسعه پایدار

موضوعات

بورس اوراق بهادار

عنوان مقاله English

Review and Comparison of Financing Methods for Large-Scale Renewable and Clean Energy Projects

نویسندگان English

Afshar Bazyar ¹

Hassan Torabi ²

Fatemeh Akrami ³

Masoud Haghghi ⁴

¹ Assistant Professor, Faculity of Management and Industrial Engineering, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

² Assistant Professor, Industrial Engineering Department, Faculty of Management &amp; Industrial Engineering, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

³ MBA, Engineering Department, Faculty of Management & Industrial Engineering, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

⁴ Industrial Engineering Department, Faculty of Management & Industrial Engineering, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

چکیده English

This study examines the major challenges involved in financing large scale national renewable energy projects and identifies the most effective financing methods for reducing reliance on government resources while supporting sustainable development and environmental protection. The research employs a mixed method design that integrates qualitative techniques, including semi structured interviews, focus group discussions, systematic observation, and theoretical coding with MAXQDA software, together with quantitative procedures such as social network analysis, machine learning algorithms, and Monte Carlo simulation. The sample consisted of experienced academic and industry experts selected through snowball sampling, maximum variation sampling, and stratified sampling. The results show that Islamic securities, known as Sukuk, are the most efficient financing method due to their lower currency risk, faster execution process, and compliance with religious and regulatory requirements. Although other methods such as green bonds, public private partnerships, and indirect foreign investment also have potential, their effectiveness is limited by institutional, legal, and market constraints. The findings provide a context specific framework suited to the economic and policy environment of Iran and offer practical insights for macro level financial decision making in the energy sector. Overall, the study demonstrates that a diversified and sustainable financing structure centered on Islamic Sukuk can significantly improve the feasibility of renewable energy investments, enhance domestic capital attraction, and support the national transition toward clean and resilient energy systems.

کلیدواژه‌ها English

Financing

New Energies

Islamic Securities

Sustainable Development

Bahrami, M. (2024, June 29). Development of renewable energies prevented the emission of 94,000 tons of carbon dioxide. Islamic Republic News Agency (IRNA). (In Persian). https://irna.ir/xjSBLV

Bahrololoum M M, Bakhtiar S. (2020). Comparative Analysis of Financing Methods in Thermal Power Plants in Iran. Quarterly Journal of Energy Policy and Planning Research; 6 (3) :221-250. (In Persian)

http://epprjournal.ir/article-1-565-fa.html

Barihi, H; & Esmaeili, M. (2024). Designing a real estate financing model based on the capacity of the National Housing Fund. Journal of Securities Exchange (Revised for Publication). Advance online publication, November 18. (In Persian). https://doi.org/1022034/jse.2025.12557.2357

Belgrave, L. L; & Seide, K. (2019). Coding for grounded theory. The SAGE handbook of current developments in grounded theory, 167-185.

Dejpasand F, Yazdani M, Taghavi A, Moridi Farimani F. (2025) The Effects of Economic Sanctions on Iran's Oil and Gas Industry. Strategic studies in the oil and energy industry; 17 (65) :139-166. (In Persian).

http://iieshrm.ir/article-1-1807-fa.html

Fitrah, R; & Soemitra, A. (2022). Green Sukuk For Sustainable Development Goals in Indonesia: A Literature Study. Jurnal Ilmiah Ekonomi Islam, 8(1), 231–240. https://doi.org/10.29040/jiei.v8i1.4591

Iqbal, Z; & Mirakhor, A. (2011). An introduction to Islamic finance: Theory and practice (Vol. 687). John Wiley & Sons.

Isah, A; Dioha, M. O; Debnath, R; Abraham-Dukuma, M. C; & Butu, H. M. (2023). Financing renewable energy: policy insights from Brazil and Nigeria. Energy, Sustainability and Society, 13(1), 2. https://doi.org/10.1186/s13705-022-00379-9

Koopmans, T. C. (1951). Activity analysis of production and allocation. http://krishikosh.egranth.ac.in/handle/1/5810130049

Le, T. H; Nguyen, C. P; & Park, D. (2020). Financing renewable energy development: Insights from 55 countries. Energy Research & Social Science, 68, 101537. https://doi.org/10.1016/j.erss.2020.101537

Modigliani, F; & Miller, M. H. (1958). The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment. The American Economic Review, 48(3), 261–297. http://www.jstor.org/stable/1809766.

Moskowitz, M. (1972). Choosing socially responsible stocks. Business and society review, 1(1), 71-75.

Raikar, S; & Adamson, S. (2024). Renewable energy finance: Theory and practice. Elsevier.

Shakibayi, S; Modiri, M; Fathi Hafshejani, K; & Valmohammadi, C. (2022). Influential factors in financing renewable energy projects for sustainable development goals using fuzzy cognitive mapping approach. Dynamic Management and Business Analytics, 3(3): 36–55. (In Persian).

https://www.dmbaj.com/index.php/dmba/article/view/113

Sharafi, Gh; Fathi Hafashjani, K & Ahmadi, F (2023). Identification of Factors Affecting Project Financing Risk. Financial Research Journal, 25(3), 485-507. (In Persian). https://doi.org/10.22059/FRJ.2023.352427.1007423

Shariaty nia, M; Afghahi, S. M; Tohidi, M; Soltani, M; & Hasanzadeh Sarvestani, H. (2024). Identifying the obstacles to the development of the crowdfunding industry in the Islamic capital market of Iran and providing policy solutions. Journal of Securities Exchange, 17(68), 97–150. (In Persian). https://doi.org/10.22034/jse.2024.12416.2264

Sheikh A A, Saeedi P, Abbasi E, Naderian A. (2021). Designing and Analyzing the New Model of Project Finance by Bank Resource Allocation towards Achieving Sustainable Economic Development. qjfep; 9 (34) :129-187. (In Persian). http://qjfep.ir/article-1-1190-fa.html

Sun, Y; Bao, Q; & Taghizadeh-Hesary, F. (2023). Green finance, renewable energy development, and climate change: evidence from regions of China. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-8.

https://doi.org/10.1057/s41599-023-01595-0

Vollstedt, M; & Rezat, S. (2019). An introduction to grounded theory with a special focus on axial coding and the coding paradigm. Compendium for early career researchers in mathematics education, 13(1), 81-100.

https://doi.org/10.1007/978-3-030-15636-7_4

Zhang, Y; Gao, K; Wang, T; Chi, S; Cui, K; & Wen, C. (2025). The Development, Regional Differences, and Dynamic Evolution of China’s Green Finance in the Context of “Carbon Peaking and Carbon Neutrality”. International Review of Economics & Finance, 104100. https://doi.org/10.1016/j.iref.2025.104100