بررسی رفتار توده ای سرمایه گذاران در بازار بورس اوراق بهادار تهران: شواهدی از نوسانات نرخ سود و نرخ ارز

موسوی شیری, سید محمود; کریمی, زهرا; قدردان, احسان

doi:10.22034/jse.2021.11523.1658

بررسی رفتار توده ای سرمایه گذاران در بازار بورس اوراق بهادار تهران: شواهدی از نوسانات نرخ سود و نرخ ارز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سید محمود موسوی شیری ¹

زهرا کریمی ²

احسان قدردان ³

¹ دانشیار گروه حسابداری دانشگاه پیام نور، ایران

² کارشناس ارشد حسابداری دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران

³ مربی گروه حسابداری، دانشگاه فنی و حرفه ای، قزوین، ایران

10.22034/jse.2021.11523.1658

چکیده

در اقتصاد رفتاری فرض بر این است که رفتار افراد به طور کامل نیست و امکان بروز رفتار غیر منطقی در تصمیم گیری افراد وجود دارد. یکی از این تورش های رفتاری به عنوان رفتار توده وار شناخته شده است. پژوهش پیش‌رو با هدف بررسی تاثیر تغییر نرخ سود و تغییر نرخ ارز بر رفتار توده‌ای سرمایه-گذاران شرکت‌ها، اقدام به جمع‌آوری داده‌های مرتبط با پژوهش کرد. روش پژوهش، از نوع کاربردی و روش‌ آماری بکار رفته شامل الگوی رگرسیون چند متغیره پانل است. برای آزمون فرضیه های پژوهش، داده های مالی نمونه آماری شامل 116 شرکت پذیرفته ‌شده در بورس اوراق بهادار تهران از سال های 1392 - 1398 و به صورت ماهانه جمع آوری گردیده است. نتایج پژوهش نشان داد که بین رفتار توده ای سرمایه گذاران و افزایش نرخ سود رابطه مثبت و معناداری برقرار است؛ و همچنین بین رفتار توده‌ای سرمایه‌گذاران و افزایش نرخ سود در بازارهایی با شاخص بازار پایین نیز ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. در حالیکه بین رفتار توده ای سرمایه گذاران و افزایش نرخ سود در بازارهایی با شاخص بازار بالا ارتباط معناداری یافت نشد. همچنین، یافته های پژوهش نشان داد که بین رفتار توده ای سرمایه گذاران وکاهش نرخ ارز در بازارهایی با شاخص بازار پایین ارتباط منفی و معناداری برقرار بوده، ولی بین رفتار توده ای سرمایه گذاران وکاهش نرخ ارز در بازارهایی با شاخص بازار بالا ارتباط معناداری وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

رفتار توده ای سرمایه گذاران

نوسانات نرخ سود

نوسانات نرخ ارز

عنوان مقاله English

Investigating Investors' Mass Behavior in Tehran Stock Exchange: Evidence of Interest Rate and Exchange Rate Fluctuations

نویسندگان English

mahmoud mousavi shiri ¹

Zahra Karimi ²

Ehsan Ghadrdan ³

¹ Instructor of Accounting Payame Noor University, Iran

² M.A of Accounting, Emamreza University, Mashhad, Iran

³ Instructor of Accounting Faculty of Technical and Vocational University(TVU), Qazvin, Iran

چکیده English

In behavioral economics, it is assumed that people's behavior is not complete and that there is a possibility of irrational behavior in people's decisions. One of these behavioral biases is known as mass behavior. The present study collected data related to the research with the aim of investigating the effect of interest rate fluctuations and exchange rate changes on the mass behavior of corporate investors. The research method is applied and the statistical method used includes multivariate panel regression pattern. To test the research hypotheses, financial data of statistical sample including 116 companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2013 to 2019 and have been collected on a monthly basis. The results showed that there is a positive and significant relationship between mass behavior of investors and rising interest rates; There is also a positive and significant relationship between the mass behavior of investors and rising interest rates in markets with low market index. While no significant relationship was found between the mass behavior of investors and the increase in interest rates in markets with high market index. Also, the findings showed that there was a negative and significant relationship between mass behavior of investors and exchange rate decline in markets with low market index, but there is no significant relationship between mass behavior of investors and exchange rate decline in markets with high market index.

کلیدواژه‌ها English

investor mass behavior

interest rate changes

exchange rate changes

ابراهیمی سرو علیا، محمد حسن؛ امیری، میثم؛ ارضاء، امیر حسین و سعیدی، حسین. (1401). آثار رفتار توده‏وار سرمایه گذاران نهادی بر بی قاعدگی بازار سرمایه ایران. فصلنامه بورس اوراق بهادار، 15(58)، 159-182.

ابراهیمی، محسن؛ شکری، نوشین. (1390). بررسی تاثیر متغیر های اقتصاد کلان بر قیمت سهام با تاکید بر نقش سیاست‏‌‏های پولی. فصلنامه مدل سازی اقتصادی، 5 (15)، 45-23.

جعفری، علی. (1398). بررسی شدت و ضعف رفتار توده‏وار با شیوه جدید مبتنی بر ارزش بازار سهام در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه راهبرد مدیریت مالی، 7 (3)، 97-120.

جهانگیری راد، مصطفی؛ مرفوع، محمد؛ و سلیمی، محمد جواد. (1393). بررسی رفتار گروهی سرمایه‏‌‏گذاران در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 11 (42)، 139-156.

جهانگیری، خلیل؛ حسینی ابراهیم آباد، سید خلیل. (1396). بررسی آثار سیاست پولی، نرخ ارز و طلا بر بازار سهام در ایران با استفاده از مدل MS-VAR-EGARCH. فصلنامه تحقیقات مالی، 19 (3)، 389-414.

حیدرزاده هنزائی، علیرضا و فراهانی، محمد. (1398). بررسی تاثیر نااطمینانی قیمت نفت و نرخ ارز بر بازده سهام با استفاده از تبدیلات خطی نویزساز و مدل خودبازگشت برداری. فصلنامه دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 12 (43)، 131-143.

خدا پرست شیرازی، جلیل؛ سیرانی، محمد و ابوالفتحی، سمیه .(1390). عوامل موثر بر رفتار جمعی بین سهامداران عادی بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی،3(3)، 87-108.

خوچیانی، رامین. (1397). بررسی اثرات متقابل زمان-مقیاسی میان شاخص قیمت سهام و نوسانات نرخ ارز در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه راهبر مدیریت مالی، 6 (21)، 159-182.

دولو، مریم و داوری، مهدی. (1397). تغییر پایدار نرخ ارز؛ متغیر حالت و ریسک درماندگی؟. فصلنامه مدیریت دارایی و تأمین مالی، 6 (4)، 103-120.

زنجیردار، مهدی و خجسته، صدف. (1395). تأثیر رفتار توده‏وار سرمایه‏‌‏گذاران نهادی بر بازده سهام. فصلنامه سیاست‏‌‏های مالی و اقتصادی،4 (15)، 115-134.

سعیدی، علی و مهدوی راد، مهری. (1393). رفتار توده‏وار در بین مدیران شرکت های سرمایه گذاری در بازار سرمایه ایران. فصلنامه بورس اوراق بهادار، 7(26)، 59-74.

سلیمانی مارشک، مجتبی؛ هاشمی، سید عباس و صمدی، سعید. (1397). صنعت پایه، رفتار توده‏وار در سطح صنعت و راهبرد توالی در میان سرمایه‏‌‏گذاران خرد. فصلنامه راهبرد مدیریت مالی، 6 (21)، 25-49.

شمس، شهاب الدین و اسفندیاری مقدم، امیرتیمور. (1397). ارتباط رفتار توده‏واری با عملکرد و ویژگی‏های شرکت‏های سرمایه‏‌‏گذاری. فصلنامه پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 10 (38)، 47-66.

شمس‌الدینی، کاظم؛ دانشی، وحید و سیدی، فاطمه. (1397). بررسی تأثیر رفتار سرمایه‌گذاران و مدیریت بر بازدهی سهام، فصلنامه دانش حسابداری، 9 (2)، 189-163.

فدایی نژاد، محمد اسماعیل و فراهانی، رضا .(1396). اثر متغیر های اقتصاد کلان بر شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه اقتصاد مالی، 11 (39)، 25-1.

فرشادفر، زهرا. (1396). بررسی رابطه بین نرخ ارز به عنوان یکی از متغیر های کلان اقتصادی و بازده اضافی سهام با استفاده از مدل APT (مطالعه موردی شرکت‏های صادر کننده پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران). فصلنامه دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 10 (33)، 89-102.

ولیان، حسن؛ عبدلی، محمدرضا و کابوسی، مهدی. (1392). بررسی ارتباط نرخ بهره با نرخ ارز بر اساس تئوری اثر بین المللی فیشر در اقتصاد ایران. فصلنامه علوم اقتصادی، 7 (22)، 91-114.

References

Afshan, S., Sharif, A., Loganathan, N., & Jammazi, R. (2018). Time frequency causality between stock prices and exchange rate: Further evidences from cointegration and wavelet analysis. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 495:225-244.

Baker, H. K., & Nofsinger, J. R. (Eds.). (2011). Behavioral finance: investors, corporations, and markets, ISBN: 978-0-470-49911-5.

Bernanke, B.S., & Kuttner, K. N. (2006). What explains the stock market reaction to Federal Reseive policy?. Journal of Finance, 60(3):1221-1257.

Bjørnland, H. c., & Leitemo, K. (2009). Identifying the interdependence between US monetary policy and the stock market. Journal of monetary Economics, 56(2): 275-282.

Chang, E. C., Cheng, J. W., and Khornana, A. (2000). An examination of herd behavior in equity markets: An international perspective. Journal of Banking and Finance, 24(10), 1651-1679.

Chkili, W., & Nguyen, D. K. (2014). Exchange rate movements and stock market returns in a regime-switching environment: Evidence for BRICS countries. Research in International Business and Finance. 13: 46-56.

Dahir, A.M., Mahat, F., Hisyam, A.B. Razal, N. (2017). Revisiting the dynamic relationship between exchange rates and stock prices in BRICS countries: A wavelet analysis. Borsa Istanbul Review, 1(13): 258-271.

Davallou, M., & Davari, M. (2019). Persistent exchange-rate changes; state variable and distress risk? Asset Management & Financing, 6(4): 103-120. (In Persian).

Diamandis, P., & Drakos, A. (2011). Financial liberalization, exchange rates and stock prices: Exogenous shocks in four Latin America countries. Journal of Policy Modeling. 33: 381-394.

ebrahimi sarveolia, M.H., Amiri, M., Erzae, A.H& Saeedi, H. (2022). The Effects of Institutional Investors Herding on the Performance of Iran Capial Market Anomalies. Journal of Securities Exchange, 15(58), 159-182. (In Persian).

Ebrahimi, M., & Shokri, N. (2011). The effect of macroeconomic variables on stock prices with emphasis on the role of monetary policy. Journal of Economic Modeling Research, 5(15): 23-45. (In Persian).

Fadaee nejad, M., & Farahani, R. (2017). The effect of macroeconomic variables on the total index of Tehran Stock Exchange. Journal of Financial Economics, 11(39): 1-25. (In Persian).

Farshadfar, Z. (2017). Study the Relation between Exchange Rate as one of the Microeconomic Variable and Stock Return with APT Model (Examined Export Company in Tehran Stock Exchange). Financial Knowledge of Securities Analysis, 10(33): 89-102. (In Persian).

Gan, C., Lee, M., Hwa, A. Y., & Zhang, J. (2006). Macroeconomic variables and stock Market Interactions: New Zealand Evidence. Investment Management and Business. 58(1):36-55.

Guney, Y., Kallinterakis, V., & Komba, G. (2017). Herding in frontier markets: evidence from African stock exchanges. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 47: 152-175.

Heidarzadeh Hanzaee, A., & Farahani, M. (2019). Investigating the Impact of Oil Price and Exchange Rate Uncertainty on Stock Return using Whitening Linear Transformation and Vector Autoregressive Model. Financial Knowledge of Securities Analysis, 12(43): 131-143. (In Persian).

Huang, S., An, H., Gao, X., Wen, S., & Hao, X. (2016). The multiscale impact of exchange rates on the oil-stock nexus: Evidence from China and Russia. Applied Energy, 194: 667-678.

Indārs, E.R., Savin, A., & Lublóy, A. (2019). Herding behavior in an emerging market: Evidence from the Moscow Exchange. Emerging Markets Review, 38: 468-487.

Jafari, A. (2019). Investigating the intensity and weakness of herding behavior with a new method Based on stock market value in Tehran Stock Exchange. Journal of Financial Management Strategy, 7(3): 97-120. (In Persian).

Jahangiri raad, M., Marfou, M., & Salimi, M. (2014). Investigation of Herding Behavior in Tehran Stock Exchange. Iranian Journal of Empirical Studies in Financial Accounting, 11(42): 139-156. (In Persian).

Jahangiri, Kh., & Hoseini Ebrahimabad, A. (2017). The Study of Monetary Policy, Exchange Rate and Gold Effects on the Stock Market in Iran Using MS-VAR-EGARCH Model. Financial Research Journal, 19(3): 389-414. (In Persian).

Kandira. (2008). Relationships between stock markets and macroeconomic variables: An empirical analysis of the Istanbul Stock Exchange. Journal Investment Management and Financial Lnnovations, 5(1).

Khochiany, R. (2018). The Time-Scale Interactions between Stock Price and Exchange Rate Volatility in Tehran Stock Exchange. Journal of Financial Management Strategy, 6(21): 159-182. (In Persian).

Khodaparast, J., Sirani, M., & Abolfathi, S. (2011). Factors effects on Herding Behavior in Tehran Stock Exchange. Iranian Journal of Financial Accounting & Auditing Research, 3(3):87-108. (In Persian).

Kothari, S.P., Jonathan, L., & Jerold. B.W. (2015). The Behavior of Aggregate Corporate Investment. The Bradley Policy Research Center Financial Research and Policy Working Paper No. FR 14-18.

Lamont, O. A. (2001). Economic tracking portfolios. Journal of Econometrics, 105(1): 161-184.

Lin, C-H. (2012). the co-movement between exchange rates and stock prices in the Asian emerging markets. International Review of Economics and Finance. 22:161-172.

Mihut, I. S., Trenca, I. & Pece, A. M. (2015). Herd behaviour of institutional and individual investors in the context of economic governance: Evidence from Romanian stock market, Review of Economic Studies and Research Virgil Madgearu, (1), 177- 190.

Mozumder, N., Vita, G. D., Larkin, C., & Kyaw, K. S. (2015). Exchange rate movements and firm value: Evidence from european firms across the financial crisis period. Journal of Economic Studies, 42(4): 561-577.

Saeedi, A., & Mahdavi Rad. M. (2014). Herding Behavior of Investment Company’s Managers in Iranian Capital Market. Journal of Securities Exchange, 7(26), 59-74. (In Persian).

Shams, Sh., & Esfandirari Moghaddam, A.T. (2018). The impact of herding behavior on the performance of investment companies based on modern and post modern portfolio theory. Iranian Journal of Financial Accounting & Auditing Research, 10(38):47-66. (In Persian).

Shamsadini, K., Daneshi, V., & Seyedi, F. (2018). Investigating the Effect of Investors' Behavior and Management on Stock Returns. Journal of Accounting Knowledge, 9(2): 163-189. (In Persian).

Soleymani Mareshk, M., Hashemi, A., & Samadi, S. (2018). Industry Based Style Investing and Herding Behaviour in Industry Level and Momentum Strategy among Retail Investors. Journal of Financial Management Strategy, 6(21): 25-49. (In Persian).

Valian, H., Abdoli, M., & Kabousi, M. (2013). Investigating the Relationship between Interest Rate and Exchange Rate Based on Fischer's Theory of International Effect on Iranian Economy. Journal of Financial Economics, 7(22): 91-114. (In Persian).

Vinh Vo, X., Phan, D.B.A. (2017). Further evidence on the herd behavior in Vietnam stock market. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 13: 33-41.

Youssef, M., & Mokni, KH. (2018). on the effect of herding behavior on dependence structure between stock markets: Evidence from GCC countries. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 20: 52-63.

Zanjirdar, M., & Khojasteh, S. (2017). The Impact of Investors’ herding Behavior on the Stock Returns Using Huang and Solomon Model. Quarterly journal of Fiscal and Economic Policies, 4(15): 115-134. (In Persian).

Zhu, B., Niu, F. (2016). Investor sentiment, accounting information and stock price: Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 38: 125-134.